شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٧ - قُدّوس (حشر٢٣/ )
تفسيرى است كه در بالا ذكر كرديم.(ج ٣٤٠/١.)
قُدّوس:(حشر٢٣/.)[*]
يكى از نامهاى بارى تعالى(از اسماء الحسنى)به معنى«منزه و پاك از تمام عيوب و نقص»است و در اصل از مادّۀ«قدس»به معنى«پاكى»گرفته شده و در آيه آمده است:اَلْمَلِكُ الْقُدُّوسُ .«حاكم و مالك اصلى اوست،از هر عيب و نقص پاك و مبراست»حشر ٢٣/.
در آخرين آيات سورۀ حشر(آيات ٢٢ تا ٢٤)تعدادى از اسامى بارى تعالى ذكر شده است و مىتوان گفت در مجموع اين آيات سهگانه علاوه بر مسئله توحيد كه دو بار تكرار شده هفده وصف از اوصاف خدا آمده است:
١-عالم الغيب و الشّهاده،٢-رحمان،٣-رحيم،٤-ملك،٥-قدّوس،٦-سلام، ٧-مؤمن،٨-مهيمن،٩-عزيز،١٠-جبّار،١١-متكبر،١٢-خالق،١٣-بارى، ١٤-مصوّر،١٥-حكيم،١٦-داراى اسماء الحسنى،١٧-كسى كه همۀ موجودات عالم تسبيح او مىگويند.
كه با وصف توحيد او،مجموعا هيجده صفت مىشود(توجه داشته باشيد،توحيد دو بار و عزيز نيز دومرتبه ذكر شده است).
در ميان مجموع اين صفات،يك نوع نظمبندى خاصى در سه آيه ديده مىشود:
در آيۀ نخست از عمومىترين اوصاف ذات(علم)و عمومىترين اوصاف فعل (رحمت)كه ريشۀ همۀ افعال خداوندى است بحث مىكند.
در آيۀ دوم،سخن از حاكميت او و شئون اين حاكميت است و صفاتى همچون قدوس و سلام و مؤمن و جبّار و متكبر،با توجه به معانى آنها،همه از ويژگيهاى اين حاكميت مطلقۀ الهى است.
[*]هُوَ اللّٰهُ الَّذِي لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ ...«او خدايى است كه معبودى جز او نيست،حاكم ومالك اصلى اوست،از هر عيب منزه است...»حشر٢٣/.