شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٧ - اَعْرَج (نور٦١/ )
(فرشتگان در اطراف آسمان قرار مىگيرند)اين است كه در آن روز آنها گرداگرد آسمانها ايستاده و آمادۀ انجام هرگونه فرمانند.
تفسيرهاى ديگرى براى«عروج فرشتگان»ذكر شده كه هيچكدام مناسب به نظر نمىرسد.(ج ١٦/٢٥.)
اَعْرَج:(نور٦١/.)[*]
افعل وصفى به معنى«لنگ و شل»است و در اصل از مادّۀ«عرج»به معنى«لنگيدن» گرفته شده و به كسى كه يك يا دو پايش لنگ است اطلاق مىشود.
آيۀ مورد بحث تأكيد بر اين دارد كه افراد نابينا و شل و بيمار مىتوانند با شما هم غذا شوند،چرا كه طبق صريح بعضى از روايات،اهل مدينه پيش ازآنكه اسلام را پذيرا شوند افراد نابينا و شل و بيمار را از حضور بر سر سفرۀ غذا منع مىكردند و با آنها هم غذا نمىشدند و از اين كار نفرت داشتند و به عكس بعد از ظهور اسلام گروهى غذاى اين گونه افراد را جدا مىدادند نه به اين علت كه از هم غذا شدن با آنها تنفر داشتند،بلكه به اين دليل كه شايد اعمى،غذاى خوب را نبيند و آنها ببينند و بخورند و اين برخلاف اخلاق است و همچنين در مورد افراد لنگ و بيمار كه ممكن است در غذا خوردن عقب بمانند و افراد سالم پيشى بگيرند.به هر دليل كه بود با آنها هم غذا نمىشدند و روى همين جهت افراد اعمى و لنگ و بيمار نيز خود را كنار مىكشيدند،چرا كه ممكن بود مايۀ ناراحتى ديگران شوند و اين عمل را براى خود گناه مىدانستند.
اين موضوع را از پيامبر خدا(ص)كه سؤال كردند آيۀ مورد بحث نازل شد و گفت:
هيچ مانعى ندارد كه آنها با شما هم غذا شوند[١].
[*]لَيْسَ عَلَى الْأَعْمىٰ حَرَجٌ وَ لاٰ عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لاٰ عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ...«بر نابينا و افراد شل وبيمار گناهى نيست(كه با شما هم غذا شوند)...»نور٦١/.
[١] تفسير در المنثور و تفسير نور الثقلين،ذيل آيۀ مورد بحث-گروه ديگرى از مفسران نيز اين روايت رادر تفسير خود آوردهاند،مانند طبرسى در مجمع البيان و مرحوم فيض در تفسير صافى و فخر رازى در تفسيركبير و شيخ طوسى در تبيان.