شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦١٨ - تَقَرَّ (احزاب٥١/ )
به هنگام مسخ به هر دو صورت فوق(بعضى قرده و بعضى خنازير)تغيير چهره دادهاند[*]كه به گفته بعضى از مفسران مانند ابن عباس،آن آيه نيز دربارۀ همين اصحاب سبت است كه پير مردان سرجنبانان شكمپرست و شهوتپرستشان به خوك و جوانان مقلد چشموگوشبسته كه اكثريت را تشكيل مىدادند به ميمون تغيير چهره دادند.
ولى در هر حال،بايد توجه داشت كه طبق روايات،مسخ شدگان تنها چند روزى زنده مىماندند و سپس از دنيا مىرفتند و نسلى از آنها به وجود نمىآمد[**].
باز در آيۀ ٦٥ سورۀ بقره دربارۀ عصيانگران روز شنبه(اصحاب سبت)كه خداوند با يك فرمان چهرۀ همۀ آنها را دگرگون ساخت،مىخوانيم:...فَقُلْنٰا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خٰاسِئِينَ .«...ما به آنها گفتيم به صورت بوزينههاى طرد شدهاى درآييد».كه اين بخش از آيه كنايه از سرعت عمل در دگرگونى چهرۀ همۀ آن عصيانگران است.
اين آيه نيز مانند آيات گذشته به روح عصيانگرى و نافرمانى حاكم بر يهود و علاقۀ شديد آنها به امور مادى اشاره كرده است.(ج ٢٩٧/١،ج ٤٤٣/٤،ج ٤٢٦/٦.)
ق ر ر
تَقَرَّ:(احزاب٥١/.)[***]
مصدرش«قرار»به معنى«ثابت شدن و آرام گرفتن»است،مثلا گفته مىشود:قَرَّت عَيْنُهُ«چشمش آرام گرفت»و كنايه از شادى است و آن هنگامى گفته مىشود كه چشم از شادى،خنك و از گريه قطع شده باشد.
[*]...مَنْ لَعَنَهُ اللّٰهُ وَ غَضِبَ عَلَيْهِ وَ جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَ الْخَنٰازِيرَ...«...كسانى كه براثر اعمالشان موردلعن و غضب پروردگار واقع شدند و آنان را به صورت«ميمون»و«خوك»مسخ كرد...»مائده٦٠/.
[**] دربارۀ اين كه:آيا مسخ،جسمانى بوده يا روحانى؟رجوع شود به تفسير نمونه،جلد ششم،صفحۀ٤٢٤.
[***]...ذٰلِكَ أَدْنىٰ أَنْ تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ ...«...اين حكم الهى براى روشنى چشم آنها نزديكتر است...»احزاب٥١/.