شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٩
طعن
طعنوا:(توبه١٢/.)[*]
از مادّۀ«طعن»(نساء٤٦/.)[**]
به معنى«مذمت و سرزنش كردن»است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ نقض پيمان مشركان و مورد طعن قرار دادن آيين مسلمين است، مىفرمايد:
«و اگر پيمانهاى خود را پس از عهد خويش بشكنند و آيين شما را مورد طعن قرار دهند با پيشوايان كفر پيكار كنيد...»توبه١٢/.
درست است كه آنها با شما پيمان ترك مخاصمه بستهاند،ولى اين پيمان با نقض شدن مكرر و آمادگى براى نقض در آينده اصلا اعتبار و ارزشى نخواهد داشت.
در اين كه منظور از اين گروه چه كسانى بودند در ميان مفسران گفتگوست، بعضى اشاره به يهود و بعضى به اقوامى كه در آينده با مسلمانان درگير شدند،مانند حكومتهاى ايران و روم دانستهاند و بعضى اشاره به كفار قريش دانستهاند و بعضى اشاره به پارهاى از افراد كه مسلمان شدند و مرتد گشتند.ولى ظاهر آيات بخوبى گواهى مىدهد كه موضوع سخن همان گروه مشركان و بتپرستانى است كه در آن زمان به ظاهر با مسلمانان پيمان ترك مخاصمه داشتند،ولى عملا پيمانشان را نقض كرده بودند و آنها گروهى از مشركان اطراف مكه،يا ساير نقاط حجاز بودند.
امّا احتمال اين كه منظور يهود باشد بسيار بعيد است،زيرا تمام بحثهاى اين آيات پيرامون مشركان دور مىزند.(ج ٣٠٤/٧ و ٣٠٦-٣٠٧.)
[*]وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمٰانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَ طَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقٰاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ...توبه١٢/.
[**] ...وَ طَعْناً فِي الدِّينِ...«...(و گفتارشان يعنى يهود)عيبجويى به دين است...».