شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١١ - اطراف (طه١٣٠/ )
اسلامى(اقامه نماز)كه در واقع روح ايمان و پايۀ اسلام است گذارده شده،مىگويد:
«نماز را در دو طرف روز و اوايل شب برپادارد ...»طَرَفَيِ النَّهٰارِهود.١١٤.
ظاهر تعبير طَرَفَىِ النَّهارِ(دو طرف روز)اين است كه نماز صبح و مغرب را بيان مىكند كه در دو طرف روز قرار گرفته است.در روايات ائمۀ اهل بيت(ع)نيز وارد شده كه آيه فوق اشاره به سه نماز(صبح و مغرب و عشا)است.
در اين كه چرا از نمازهاى پنجگانه تنها در اين جا اشاره به سه نماز صبح و مغرب و عشا شده و از نماز ظهر و عصر سخن به ميان نيامده است رجوع شود به تفسير نمونه ذيل آيۀ مورد بحث.(ج ٢٦٥/٩.)
اطراف:(طه١٣٠/.)[*]
جمع«طرف»به معنى«ناحيه و جانب»است در اين آيه منظور از جمله«،قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ»اشاره به نماز صبح و«قَبْلَ غُرُوبِهٰا»اشاره به نماز عصر(يا اشاره به نماز ظهر و عصر است كه وقت آنها تا غروب ادامه دارد).
«مِنْ آنٰاءِ اللَّيْلِ»اشاره به نماز مغرب و عشا و همچنين نماز شب است.
امّا تعبير به«أَطْرٰافَ النَّهٰارِ»اشاره به نماز ظهر است،زيرا همانطور كه گفته شد «اطراف»جمع«طرف»به معنى جانب است و اگر روز را دونيم كنيم نماز ظهر در يك طرف نيمۀ دوم قرار گرفته است.
آيه مىگويد:«...و قبل از طلوع آفتاب و پيش از غروب آن و همچنين در اثناى شب و اطراف روز تسبيح و حمد پروردگارت را بهجاآور...»أَطْرٰافَ النَّهٰارِطه١٣٠/.
از بعضى از روايات استفاده مىشود كه«أَطْرٰافَ النَّهٰارِ»اشاره به نمازهاى مستحبى است كه انسان در اوقات مختلف روز مىتواند انجام دهد،زيرا«أَطْرٰافَ النَّهٰارِ»در اين جا در مقابل«آنٰاءِ اللَّيْلِ»قرار گرفته و تمام ساعات روز را در بر مىگيرد(مخصوصا با توجه به
[*]...وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِهٰا وَ مِنْ آنٰاءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرٰافَ النَّهٰارِ...طه١٣٠/.