شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤٨ - مَعروش و غير مَعروش (انعام١٤١/ )
همين دليل جملۀ«اسْتَوىٰ عَلَى الْعَرش»در آيۀ مورد بحث به معنى اين است كه خداوند زمام امور جهان را بر دست گرفت.
معنى ديگرى براى«عرش»نيز هست و آن در مواردى است كه در مقابل«كرسى» قرار گيرد،در اين گونه موارد،كرسى(كه معمولا به تختهاى پايه كوتاه گفته مىشود) ممكن است كنايه از جهان مادّه بوده باشد و عرش كنايه از جهان ما فوق مادّه(عالم ارواح و فرشتگان)،بنابراين «عرش»در مقابل«كرسى»مفهوم ديگرى دارد[*].
در اين كه عرش خدا چيست و اين كلمه،كنايه ازچه معنايى است؟مفسران و محدثان و فلاسفه سخن بسيار گفتهاند.
گاهى عرش را به معنى«علم بىپايان پروردگار»تفسير كردهاند.و گاه به معنى«مالكيت و حاكميت خدا».و گاه به معنى هريك از صفات كماليه و جلاليۀ او،چرا كه هريك از اين اوصاف بيانگر عظمت مقام او مىباشد،همان گونه كه تخت سلاطين نشانۀ عظمت آنهاست.
آرى خداوند داراى عرش علم و عرش قدرت و عرش رحمانيت و عرش رحيميت است.بعضى از رواياتى كه از طرف اهل بيت(ع)رسيده نيز همين معنى را تأييد مىكند[**].
(ج ٢٠٤/٦-٢٠٥،ج ٢١٩/٨-٢٢٠،ج ٣٥/٢٠.)
مَعروش و غير مَعروش:(انعام١٤١/.)[***]
از مادّۀ«عرش»گرفته شده و مفسران در تفسير كلمۀ«معروش»و«غير معروش»
[*]نگاه كنيد به تفسير نمونه،جلد ٢،صفحه ٢٠٠،در تفسير آية الكرسى،سورۀ بقره،(منظور ازعرش و كرسى چيست؟).
[**] دربارۀ عرش و كرسى روايات و سخنان بسيار گفته شده است كه در بالا به اختصار اشاره كرديم،براى كسب اطلاع بيشتر به تفسير نمونه،جلدهاى زير مراجعه فرماييد:ج ٢٠٠/٢-٢٠١ و ٢١٨،ج ٢٥/٩،ج ١٦٠/١٣،ج ٢٩٧/١٤-٢٩٨ و ٣٤٥،ج١١٢/١٧،ج ٣٠٤/٢٣.
[***]وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَمَعْرُوشٰاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشٰاتٍ ...«اوست كه باغهاى معروش(باغهايى كهدرختانش روى داربستها قرار مىگيرند)و باغهاى غير معروش(درختانى كه نياز به داربست ندارند)آفريد...»انعام١٤١/.