شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٥ - مفروض (نساء١١٨/ )
فريضة:(بقره٢٣٦/.)[*]
به معنى«عمل واجب»و به همين مناسبت به مهر و كابين زن گفته شده است.آيۀ مورد بحث مىگويد:«اگر زنان را قبل از آميزش جنسى و تعيين مهر(به عللى)طلاق دهيد گناهى بر شما نيست...»أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةًبقره٢٣٦/.
اين آيه برخلاف پندار برخى كه خيال مىكردند طلاق قبل از عمل زناشويى و يا قبل از تعيين مهر صحيح نيست،مىگويد هيچگونه مانعى ندارد.و البته اين در صورتى است كه طرفين بعد از عقد و پيش از عمل زناشويى متوجه شوند كه به جهاتى نمىتوانند باهم زندگى كنند و در اين موقع با طلاق،از هم جدا مىشوند.
در آيۀ بعد(بقره٢٣٧/)[**]
آمده است:«و اگر زنان را پيش ازآنكه با آنها تماس بگيريد(و آميزش جنسى كنيد)طلاق دهيد در حالى كه مهرى براى آنها تعيين كردهايد(لازم است)نصف آنچه را تعيين كردهايد(به آنها بدهيد)...».
جملۀ:قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَريضَةً،يعنى براى آنها مهر تعيين كردهايد.
اين آيه حكم طلاقى را بازگو مىكند كه مانند صورت قبل،عمل زناشويى قبل از آن، مطلقا انجام نگرفته با اين تفاوت كه مهر تعيين شده است نخست آيه حكم را از نظر قانون اسلامى بيان مىدارد.به اين ترتيب كه مرد در اين صورت بايد نصف مهر تعيين شده را بپردازد:فنصف ما فرضتم.(ج ١٤١/٢ و ١٤٣.)
مفروض:(نساء١١٨/.)[***]
به معنى«تعيين شده و واجب شده»است.اين آيه به يكى از صفات شيطان و
[*]لاٰ جُنٰاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسٰاءَ مٰا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً ...بقره٢٣٦/.
[**]وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مٰا فَرَضْتُمْ ...بقره٢٣٧.
[***]لَعَنَهُ اللّٰهُ وَ قٰالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبٰادِكَ نَصِيباً مَفْرُوضاً.«خداوند او را از رحمت خويش دور ساخته واو گفته است كه از بندگان تو سهم معيّنى خواهم گرفت»نساء١١٨/.