شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٢ - فَرش (انعام١٤٢/ )
انسانهاست،در آن روز انسان مىگويد:راه فرار كجاست؟آرى انسانهاى كافر و گنهكار كه روز قيامت را تكذيب مىكردند آن روز از شدت خجالت و شرم پناهگاهى مىجويند و از سنگينى بار گناه و ترس از عذاب راه فرار مىطلبند،درست همانند اين دنيا كه وقتى مواجه با حادثۀ خطرناكى مىشدند دنبال راه فرار مىگشتند آنجا را نيز به اين جا قياس مىكنند!.(ج ٢٨٩/٢٥.)
ف ر ش
فَرش:(انعام١٤٢/.)[*]
به همان معنى معروف است(گستردنى و بساط افكنده)،مانند آيۀ ٤٨ سورۀ ذاريات كه مىگويد:وَ الْأَرْضَ فَرَشْنٰاهٰا...«و زمين را گسترديم...»ولى در آيۀ مورد بحث(انعام١٤٢/) به معنى گوسفند و نظير آن از حيوانات كوچك تفسير شده است و ظاهرا نكتهاش اين است كه اين گونه حيوانات بسيار به زمين نزديك هستند و در برابر حيوانات بزرگ باربر همانند فرشى محسوب مىشوند،هرگاه به بيابانى كه گوسفندانى در آن مشغول چرا هستند از دور بنگريم،درست به فرشى مىمانند كه روى زمين گسترده شده است،در حالى كه گلۀ شتران هيچگاه از دور چنين منظرهاى ندارد[١].
اين احتمال را نيز بعضى از مفسران دادهاند كه منظور از اين كلمه،فرشهايى است كه مردم از حيوانات درست مىكنند،يعنى بسيارى از حيوانات هم براى باربرى مورد استفاده قرار مىگيرند و هم براى تهيّۀ فرش،ولى احتمال اول نزديكتر به معنى آيه است.(ج ٨/٦،ج ٣٧٢/٢٢.)
[*]وَ مِنَ الْأَنْعٰامِ حَمُولَةً وَ فَرْشاً...«و(او كسى است كه)از چهارپايان براى شما حيوانات باربر وحيوانات كوچك آفريد...»انعام١٤٢/.
[١] تقابل«حمولة»با«فرش»در آيۀ مورد بحث اين معنى را تأييد مىكند.