شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٢١ - غُصّة (مزمل١٣/ )
غ ص ص
غُصّة:(مزمل١٣/.)[*]
به طورى كه«راغب»در مفردات گفته،غم و دردى است كه گلوگير باشد و راه گلو و حلق،تنگ و گرفته مىشود.در آيه آمده است:طَعٰاماً ذٰا غُصَّةٍ وَ عَذٰاباً أَلِيماً.«و غذايى گلوگير و عذابى دردناك»مزمل١٣/.
آيۀ مذكور دربارۀ مجازات مستكبران و تكذيبكنندگان نازل شده است كه آنها در آخرت برعكس غذاهاى چرب و شيرين دنيا كه به راحتى از گلو فرومىرفت ،از غذاهاى خشن و گلوگير استفاده مىكنند.و علاوه برآن ،جملۀ عذاب اليم را جداگانه ذكر كرده و اين نشان مىدهد ابعاد عذاب اليم آخرت از نظر شدت و عظمت بر هيچكس جز خدا معلوم نيست و لذا در حديثى مىخوانيم كه روزى يكى از مسلمانان اين آيه را تلاوت مىكرد و پيامبر(ص)استماع مىفرمود:ناگهان شخص مزبور صيحهاى زد و مدهوش شد[١].
و در حديث ديگرى آمده است كه خود پيامبر(ص)اين آيه را تلاوت مىفرمود و چنين حالى به او دست داد[٢].
چگونه اين غذاى گلوگيرى نباشد؟در حالى كه در آيۀ ٦ سورۀ غاشيه مىخوانيم:لَيْسَ لَهُمْ طَعٰامٌ إِلاّٰ مِنْ ضَرِيعٍ .«آنها غذايى جز از خارهاى جانگداز ندارند».و نيز در آيۀ ٤٣ و ٤٤ سورۀ دخان مىخوانيم:إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعٰامُ الْأَثِيمِ .«درخت زقوم(همان گياه تلخ بدبو و بدطعم و تلخ و كشنده)غذاى گنهكاران است».(ج ١٨٥/٢٥.)
[*]وَ طَعٰاماً ذٰا غُصَّةٍ وَ عَذٰاباً أَلِيماً.مزمل١٣/.
[١] مجمع البيان،ج ٣٨٠/١٠.
[٢] روح المعانى،ج ١٠٧/٢٩.