شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٦١ - قَنَطُوا (شورى٢٨/ )
به دنبال آنها نيز بعضى ديگر از شركت در جماعت خوددارى كرده بودند و جماعت مسلمين تقليل يافته بود.پيامبر اكرم(ص) ازاينرو بسيار ناراحت شد و آنها را تهديد به مجازات شديد كرد.زيد بن ثابت نقل مىكند كه پيامبر(ص)در گرماى فوقالعاده نيمروز نماز(ظهر)را با جماعت برگزار كرد و اين كار براى ياران او بسيار سنگين بود.آيۀ مورد بحث نازل شد و اهميّت نماز را بطور كلى و نماز ظهر را بخصوص بيان كرد.
دربارۀ اهميّت نماز بايد گفت كه نماز انسان را با آفريدگار جهان مربوط مىسازد و در صورتى كه با شرايط صحيح انجام گيرد،دل را لبريز از عشق و محبت خدا مىكند و در پرتو آن انسان بهتر مىتواند خود را از گناهان و آلودگيها و نافرمانى پروردگار حفظ كند، لذا اين آيه تأكيد مىكند كه مسلمانان در بهپاداشتن اين فريضۀ بزرگ،كوشا باشند و آن را با خشوع و خضوع و توجه كامل بهجاآورند ،مخصوصا روى نماز وسطى تكيه كرده و به محافظت آن دستور خاص مىدهد.(ج ١٤٦/٢-١٤٧ و ٣٤٤.)
قنط
قَنَطُوا:(شورى٢٨/.)[*]
از مادّۀ«قنوط»(بر وزن هُبوط)به معنى«نااميد و مأيوس شدن»از خير و رحمتى است،چنان كه آيه مىگويد:«او كسى است كه باران نافع را بعد ازآنكه مأيوس شدند نازل مىكند و دامنۀ رحمت خويش را مىگستراند...»شورى٢٨/.
چه تعبير زيبايى!خداوند رحمت خود را در زنده كردن زمينهاى مرده،در رويانيدن گياهان،در شستشوى هوا،در تأمين آب آشاميدنى انسانها و موجودات زندۀ ديگر و خلاصه در تمام زمينهها مىگستراند.
در آيۀ مورد بحث از واژۀ«غيث»(باران نافع)استفاده شده است،شايد به خاطر آن باشد كه با مادّۀ«غوث»كه به معنى«فريادرسى»است ريشۀ مشترك دارد و به همين دليل
[*]وَ هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ مٰا قَنَطُوا وَ يَنْشُرُ رَحْمَتَهُ ...شورى٢٨/.