شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠٣ - فَترت (مائده١٩/ )
در اين آيه آمده است:«(فرشتگان)شب و روز تسبيح(پروردگار)مىگويند و كمترين ضعف و سستى به خود راه نمىدهند»يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهٰارَ لاٰ يَفْتُرُونَانبياء٢٠/.
با اين حال او چه نيازى به طاعت و عبادت شما دارد. اينهمه فرشتگان بزرگ،شب و روز مشغول تسبيحند،او حتّى نياز به عبادت آنها هم ندارد،پس اگر دستور ايمان و عمل صالح و بندگى و عبوديت به شما داده،سود و فايدهاش متوجه خود شماست.
اين نكته نيز جالب توجه است كه در نظام بندگان و موالى ظاهرى هر قدر بندهاى به مولا نزديكتر باشد،خضوعش در برابر او كمتر است،چرا كه خصوصيّت بيشترى دارد و مولا نسبت به او نياز فزونتر.
اما در نظام عبوديت«خلق»و«خالق»قضيّه برعكس است،هر قدر فرشتگان و اولياى خدا به او نزديكتر مىشوند،مقام عبوديتشان بيشتر مىگردد.
در آيۀ ٧٥ سورۀ زخرف به جملۀ:لاٰ يُفَتَّرُ عَنْهُمْ[*]برمىخوريم كه آن از مادّۀ«تفتير»به معنى«سست و سبك گردانيد»است.اين آيه دربارۀ مجرمان مىگويد:«هرگز عذاب از آنها تخفيف نخواهد يافت و هيچگونه راه نجاتى براى آنان نيست و آنها از همه جا مأيوس خواهند بود»و به اين ترتيب عذاب آنان هم از نظر زمان دائمى است و هم از نظر شدت، چرا كه«فتور»همان گونه كه راغب مىگويد به معنى سكون بعد از حدّت و نرمش بعد از شدت و ضعف بعد از قوت است.(ج ٣٧٩/١٣،ج ١٢١/٢١.)
فَترت:(مائده١٩/.)[**]
در اصل به معنى«سكون و آرامش»است و به فاصلۀ ميان دو جنبش و حركت يا دو كوشش و نهضت و انقلاب نيز گفته مىشود.
و از آنجا كه در فاصلۀ ميان موسى(ع)و مسيح(ع)پيامبران و رسولانى وجود داشتند،
[*]لاٰ يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَ هُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ .زخرف٧٥/.
[**]يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ قَدْ جٰاءَكُمْ رَسُولُنٰا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلىٰ فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ ..«اى اهل كتاب!رسول ما به دنبال«فترت»ميان پيامبران(در عصرى كه ميان پيامبران الهى فترت و فاصلهاى واقع شده بود)براى بيان حقايق(واحكام دين) بهسوى شما آمد...»مائده١٩/.