شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٨٧ - قائم (هود١٠٠/ )
پيامبر(ص)فرمود:قل ربى الله ثم استقم.«بگو پروردگار من اللّه است و بر اين گفتۀ خود بايست[١]».
آرى،كار انسان به جايى مىرسد كه در پرتو ايمان و استقامت،فرشتگان بر او نازل مىگردند و پيام الهى را كه سراسر لطف و مرحمت است به او اعلام مىدارند.
از آيات ديگر قرآن نيز استفاده مىشود كه ايمان و استقامت نه تنها بركات معنوى را بهسوى انسان سرازير مىكند،بلكه از بركات مادى اين جهان نيز در سايۀ اين دو بهرهمند خواهد شد،در سورۀ جن،آيه ١٦ مىخوانيم:
وَ أَنْ لَوِ اسْتَقٰامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنٰاهُمْ مٰاءً غَدَقاً.«هرگاه افراد با ايمان بر طريقۀ حق پايدارى كنند آب فراوان به آنها مىنوشانيم»(و سالهايى پرباران و پربركت نصيب آنها مىكنيم).
البته نبايد فراموش كرد كه«استقامت»همچون«عمل صالح»ميوۀ درخت«ايمان» است،زيرا ايمان هنگامى كه عمق و نفوذ كافى پيدا كند انسان را دعوت به استقامت خواهد كرد،همان گونه استقامت در مسير حق بر عمق ايمان نيز مىافزايد و اين دو تأثير متقابل دارند.(ج ٢٧٠/٢٠ تا ٢٧٢ و ٢٧٦.)
قائم:(هود١٠٠/.)[*]
به معنى«ايستاده و برپا»است و در آيۀ مورد بحث اشاره به شهرها و آباديهايى است كه از اقوام پيشين برپاماندهاند ،مانند سرزمين مصر كه جايگاه فرعونيان بود و پس از غرق شدن اين گروه ظالم و ستمگر همچنان برجاىماند.
آيه مىگويد:«اين از خبرهاى شهرها و آباديهاست كه ما براى تو بازگو مىكنيم كه بعضى(هنوز)بر پا هستند و بعضى درو شدهاند و از ميان رفتهاند»مِنْهٰا قٰائِمٌ وَ حَصِيدٌهود١٠٠/.
[١]روح البيان،ج ٢٥٤/٨.
[*]ذٰلِكَ مِنْ أَنْبٰاءِ الْقُرىٰ نَقُصُّهُ عَلَيْكَ مِنْهٰا قٰائِمٌ وَ حَصِيدٌ.هود١٠٠/.