شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٢٦ - اَعْلَنْتُ (نوح٩/ )
كنند.اين آيه به بخش مهمّى از نعمتهاى بىپايان خداوند اشاره مىكند و پس از ذكر كوهها و انهار و راهها به ذكر علامات و نشانههاى راهها مىپردازد و مىگويد:«(خداوند) علاماتى قرار داد و(شبهنگام )آنها بهوسيلۀ ستارگان هدايت مىشوند»؛چرا كه مىدانيم،راه بدون نشانه و علامت و راهنما،انسان را به مقصد نمىرساند.
اين علامتها انواع زيادى دارد:شكل كوهها و درهها و بريدگيهاى آنها،فراز و نشيبهاى قطعات مختلف زمين،رنگ خاكها و كوهها و حتى چگونگى وزش بادها هريك ،علامتى براى پيدا كردن راههاست.
براى اين كه بدانيم وجود اين علامات تا چه حدّ به رهروان كمك مىكند و آنها را از دور گشتن و گم شدن رهايى مىبخشد،كافى است وضع بعضى از بيابانهاى يكنواخت را كه در پارهاى از مناطق وجود دارد در نظر بگيريم كه عبور از آنها فوقالعاده مشكل و خطرناك است و چهبسا كسانى كه از آنها رفتند و هيچگاه بازنگشتند،فكر كنيد اگر همۀ روى زمين اين چنين يكنواخت بود كوهها به يك اندازه،دشتها يكرنگ ،درّهها شبيه هم،آيا انسانها مىتوانستند به آسانى راه خود را پيدا كنند؟.ولى از آنجا كه در پارهاى از اوقات در بيابانها،در شبهاى تاريك يا هنگامى كه انسان شبانه در دل اقيانوسها سفر مىكند از اين علامات خبرى نيست،خداوند علامات آسمانى را به كمك فرستاده تا اگر در زمين علامتى نيست،از علامت آسمان استفاده كنند و گمراه نشوند،چنان كه در آيه آمده است «مردم بهوسيلۀ ستارگان هدايت مىشوند».(ج ١٨٣/١١-١٨٤.)
علن
اَعْلَنْتُ:(نوح٩/.)[*]
مصدر آن«اعلان»به معنى«آشكار كردن»است.در اين آيه،نوح(ع)دربارۀ دعوت قومش به پيشگاه پروردگارش شكوه مىبرد و مىگويد:«آنها را آشكارا و علنى و نيز در
[*]ثُمَّ إِنِّي أَعْلَنْتُ لَهُمْ وَ أَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْرٰاراً.نوح٩/.