شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٣٧ - قلب سليم (شعراء٨٩/ )
٢- ازسوىديگر مىدانيم علايق شديد مادى و دنياپرستى انسان را به هر انحراف و گناه مىكشاند،چرا كه حب الدنيا رأس كل خطيئة.«عشق به دنيا سرچشمۀ هر گناهى است»[١].
و لذا قلب سليم،قلبى است كه خالى از حب دنيا باشد،همان گونه كه امام صادق(ع) در حديث ديگرى فرمود:هُوَ الْقَلْبُ الَّذىٖ سَلِمَ مِنْ حُبِّ الدُّنيا.«اين قلبى است كه از عشق دنيا سالم باشد»[٢].
با توجه به آيۀ ١٩٧ سورۀ بقره:...وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزّٰادِ التَّقْوىٰ ...«توشه برگيريد كه بهترين توشه براى آن جهان پرهيزگارى است»روشن مىشود كه قلب سليم،قلبى است كه براثر سلامت سرچشمۀ تقواى الهى گردد.
٣-آخرين سخن اين كه قلب سليم،قلبى است كه جز خدا در آن نباشد،آنگونه كه امام صادق(ع)در پاسخ سؤالى پيرامون اين آيه فرمود:القلب السليم الذى يلقى ربه و ليس فيه احدٌ سواه.«قلب سليم قلبى است كه خدا را ملاقات كند در حالى كه غير از او در آن نباشد»[٣].
ناگفته پيداست كه منظور از قلب در اين گونه موارد،روح و جان آدمى است.
در روايات اسلامى پيرامون قلب و سلامت آن و آفاتى كه برآن وارد مىشود و راه مبارزه با اين آفات مطالب فراوانى آمده است كه از مجموع آنها اين منطق اسلامى كاملا آشكار است كه اسلام قبل از هر چيز به زيربناى فكرى و عقيدتى و اخلاقى اهميّت مىدهد،چرا كه تمامى برنامههاى عملى انسان بازتابى از آن است.
همان گونه كه سلامت قلب ظاهرى،عامل سلامت جسم و بيمارى آن سبب بيمارى همۀ اعضا است-چرا كه تغذيه تمام سلولهاى بدن بهوسيلۀ خونى انجام مىگيرد كه به كمك قلب به تمام نقاط كشور تن فرستاده مىشود-همينگونه سلامت و فساد برنامههاى زندگى
[١]بحار،ج ٢٣٩/٧٠.
[٢] تفسير صافى،ذيل آيۀ مورد بحث.
[٣] كافى،طبق نقل صافى،ذيل آيه.