شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٨٠١ - قوام (فرقان٦٧/ )
اين احتمال نيز داده شده كه قرآن تمام محتواى كتب پيشين را با اضافات فراوانى در بر دارد و لذا گفته شده كه در آن كتب قيّمۀ گذشته است.
در بخشى از آيۀ ٥ سورۀ بيّنه مىخوانيم:...وَ ذٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ .«و اين است آيين مستقيم و صحيح و پايدار».
اشاره به آن است كه اين اصول يعنى توحيد خالص و نماز(توجه به خالق)و زكات (توجه به خلق)از اصول ثابت و پابرجاى همۀ اديان است،بلكه مىتوان گفت اينها در متن فطرت آدمى قرار دارد.
در اين جا بايد توجه داشت كه دين القَيّمة به صورت اضافه است،نه وصف و مفهومش اين است كه اين دينى است كه در كتب قيّمة(مستقيم و پرارزش )پيشين آمده و يا دينى است كه در آن احكام مستقيم و پرارزش اسلام منعكس شده،بنابراين مؤنث بودن قيّمة به خاطر آن است كه وصف كتب يا«ملة»و شريعت مىباشد.(ج ٢٠٢/٢٧ و ٢٠٥.)
قوام:(فرقان٦٧/.)[*]
بر وزن«عوام»در لغت به معنى«عدالت و استقامت»و حدّ وسط ميان دو چيز است و «قوام»(بر وزن كتاب)به معنى چيزى است كه مايۀ قيام و استقرار بوده باشد.
آيۀ مورد بحث به پنجمين صفت ممتاز«عباد الرحمن»(صفات ويژۀ بندگان خاص خدا) كه اعتدال و دورى از هرگونه افراد و تفريط در كارها مخصوصا در مسئله انفاق است اشاره كرده،مىفرمايد:«آنها كسانى هستند كه به هنگام انفاق نه اسراف مىكنند و سختگيرى، بلكه در ميان اين دو حدّ اعتدالى را رعايت مىكنند»وَ كٰانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوٰاماًفرقان٦٧/.
در اين آيه،سخن را روى كيفيت انفاق مىبرد و مىگويد:انفاقى عادلانه و دور از هرگونه اسراف و سختگيرى،به اين معنى كه نه آنچنان بذل و بخششى كنند كه زن و فرزندانشان گرسنه بمانند و نه آنچنان سختگير باشند كه ديگران از مواهب آنها بهره نگيرند.
در يكى از روايات اسلامى تشبيه جالبى براى اسراف و«اقتار»و حد اعتدال(قوام)شده
[*]وَ الَّذِينَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كٰانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوٰاماً.فرقان٦٧/.