شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠٤ - فَفَتَقنا (انبياء٣٠/ )
امّا در ميان حضرت مسيح و پيغمبر اسلام(ص)به اين شكل نبود،قرآن اين دوران را(فترت رسل)ناميده است.
و مىدانيم كه در ميان دوران مسيح و بعثت پيامبر(ص)حدود ششصد سال فاصله بود.(بعضى فاصلۀ ميان اين دو پيامبر بزرگ را كمتر از ششصد سال و بعضى بيشتر از ششصد سال مىدانند و بنا به گفته بعضى فاصله ميان ولادت مسيح(ع)و هجرت پيامبر اسلام(ص)به سال رومى ششصد و بيست و يك سال و صد و نود و پنج روز است[١]).
ولى طبق آنچه در قرآن به آن اشاره شده(در سوره يس،آيۀ ١٤)و طبق آنچه مفسران اسلامى گفتهاند حد اقل در ميان اين دو پيامبر،سه نفر از رسولان آمدهاند و بعضى عدد آنها را چهار نفر مىدانند،اما در هر حال ميان وفات آن رسولان و پيامبر اسلام(ص) فاصلهاى وجود داشته و به همين دليل در قرآن از آن به عنوان دوران فترت ياد شده است.
(ج ٣٣٢/٤.)
ف ت ق
فَفَتَقنا:(انبياء٣٠/.)[*]
در اصل از مادّۀ«فتق»(بر وزن فتح)به معنى«از هم گشودن و جدا ساختن»و آن ضد «رتق»است.آيۀ مورد بحث حكايت دارد از يك سلسله از نشانههاى خداوند در نظام عالم هستى،چنان كه مىفرمايد:«...آسمانها و زمين به هم پيوسته بودند و ما آنها را از يكديگر باز كرديم...»كٰانَتٰا رَتْقاً فَفَتَقْنٰاهُمٰاانبياء٣٠/.
در اين كه منظور از«رتق»و«فتق»(پيوستگى و جدايى)كه در اين جا در مورد آسمانها و زمين گفته شده است چيست؟مفسران سخنان بسيار گفتهاند كه از ميان آنها سه تفسير،نزديكتر به نظر مىرسد و چنان كه خواهيم گفت هر سه تفسير ممكن است در
[١]تفسير ابو الفتوح رازى،جلد ٤ پاورقى صفحه ١٥٤،نوشتۀ مرحوم شعرانى.
[*]أَنَّ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ كٰانَتٰا رَتْقاً فَفَتَقْنٰاهُمٰا...انبياء٣٠/.