شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٠٧ - تَقْرَبُوا (انعام١٥٢/ )
ق ر ب
تَقْرَبُوا:(انعام١٥٢/.)[*]
در اصل از مادّۀ«قرب»(بر وزن جفت)به معنى«نزديك شدن»است.
اين واژه،به اعتبار يكى از چند چيز مورد استفاده قرار مىگيرد:
١-به حسب و خويشى،مانندوَ بِذِي الْقُرْبىٰ ...«و از جمله كسانى كه بايد در حق آنان نيكى و احسان كرد:صاحب قرابت و نزديكى است»يعنى خويش.(نساء٣٦/.) ٢-به حسب منزلت و رتبت،مانندوَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ .«عيسى(ع)در دنيا آبرومند و در آخرت نزد خداى تعالى رتبه و منزلتى عظيم دارد»(آل عمران٤٥/).
٣-كنايه از جماع و مباشرت،مانندوَ لاٰ تَقْرَبُوهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ...«زمانى كه زنان در حال حيض هستند با آنان نزديكى نكنيد تا پاك شوند»(بقره٢٢٢/).
٤-به حسب زمان،ماننداِقْتَرَبَ لِلنّٰاسِ حِسٰابُهُمْ ...«روز حساب براى مردمان نزديك شد»(انبياء٢/).
٥-به حسب مكان،مانند...وَ لاٰ تَقْرَبٰا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ .«و به اين درخت نزديك نشويد»(بقره٣٥/).و مانند آيۀ مورد بحث كه مىگويد:وَ لاٰ تَقْرَبُوا مٰالَ الْيَتِيمِ إِلاّٰ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ...«و به مال يتيم جز به نحو احسن(و براى اصلاح)نزديك نشويد تا به حدّ رشد برسد...»(انعام١٥٢/).
در آيۀ اخير الذكر،تعبير به لاٰ تَقْرَبُوا(نزديك نشويد)شده است.اين موضوع در مورد بعضى از گناهان ديگر-چنان كه در بالا اشاره شد-در قرآن تكرار شده است،به نظر مىرسد كه اين تعبير در مورد گناهانى است كه« وسوسهانگيز»است مانند زنا و فحشا و اموال بىدفاع يتيمان و امثال اينها،لذا به مردم اخطار مىكند كه به آنها نزديك نشوند تا تحت تأثير وسوسههاى شديدشان قرار نگيرند[**].(ج ٣٠/٦ و ٣٤.)
[*]وَ لاٰ تَقْرَبُوا مٰالَ الْيَتِيمِ إِلاّٰ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ ...انعام١٥٢/.
[**] با استفاده و تلخيص از كتاب فرهنگ لغات قرآن،ج ٢٩١/٢.