شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣١٣ - غسق (اسراء٧٨/ )
مسلمانان نازل شده و به افراد با ايمان خطاب مىكند و مىگويد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد شما همانند كافران نباشيد كه هنگامى كه برادرانشان به مسافرتى مىروند يا در جنگ شركت مىكنند(و از دنيا مىروند و يا كشته مىشوند) مىگويند افسوس اگر نزد ما بودند نمىمردند و كشته نمىشدند...» گرچه آنها اين سخنان را در لباس دلسوزى ايراد مىكردند،امّا نظرى جز مسموم ساختن روحيه شما نداشتند و نبايد شما تحت تأثير اين سخنان مسموم قرار گيريد و چنين جملههايى بر زبان آريد.(ج ١٣٧/٣.)
غ س ق
غسق:(اسراء٧٨/.)[*]
بر وزن«شفق»به معنى«شدت ظلمت و تاريكى»است و تاريكى شب در نيمۀشب از هروقت متراكمتر مىباشد اين كلمه روىهمرفته« نيمۀشب»را مىرساند.
مادّۀ اصلى اين لغت به معنى«امتلاء»(پر شدن)و سيلان است و مسلماً تاريكى شب هنگامى پر و لبريز مىشود كه به نيمه رسد.آيۀ مورد بحث از آياتى است كه اشارۀ اجمالى به اوقات نماز مىكند،مىفرمايد:
«نماز را از زوال خورشيد تا نهايت تاريكى شب( نيمهشب)برپادارد و همچنين قرآن فجر(نماز صبح)را...» اين آيه به انضمام ساير آيات قرآن و روايات فراوانى كه در اين رابطه وارد شده درزمينۀ وقت نمازهاى پنجگانه است.
البته بايد توجه داشت كه بعضى از آيات قرآن تنها اشاره به يك نماز كرده(نماز وسطى)در آيۀ ٢٣٨ سورۀ بقره كه نماز وسطى طبق تفسير صحيح همان نماز ظهر است.و گاهى اشاره به وقت سه نماز از نمازهاى پنجگانه كرده،مانند آيۀ ١١٤ سورۀ هود كه به نماز
[*]أَقِمِ الصَّلاٰةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلىٰ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ...اسراء٧٨/.