شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٧٢ - مُغيرات (عاديات٣/ )
مَغارات:(توبه٥٧/.)[*]
جمع«مَغاره»به معنى«غار»است و در معنى غار گفتيم كه سوراخ و شكافى در كوه است و محلى است كه انسان در آن فرومىرود تا خود را از بينندگان پوشيده و پنهان سازد (نهانگاه).
آيۀ مورد بحث يكى ديگر از اعمال و حالات منافقان را به روشنى ترسيم كرده، مىگويد:«آنها چنان هستند كه اگر پناهگاه يا غارها يا راهى در زير زمين بيابند با سرعت هرچه بيشتر بهسوى آن مىشتابند»تا از شما دور شوند و بتوانند كينه و عداوت خود را آشكار سازند.
اين آيه يكى از رساترين تعبيراتى است كه دربارۀ ترس منافقان و يا بغض و نفرت آنان بيان كرده كه آنها اگر در كوهها و روى زمين راه فرارى پيدا كنند از ترس يا عداوت از شما دور مىشوند،ولى چون قوم و قبيله و اموال و ثروتى در محيط شما دارند مجبورند دندان بر جگر بگذارند و بمانند.(ج ٤٥٢/٧.)
مُغيرات:(عاديات٣/.)[**]
جمع«مغيرة»از«اغارة»به معنى«هجوم و حمله به دشمن»است و از آنجا كه گاهى اين هجوم و حمله به منظور گرفتن اموال صورت مىگيرد،گاه اين واژه به معنى معمول در فارسى،يعنى غارت كردن و گرفتن اموال ديگران به كار مىرود.
بعضى گفتهاند در مادّۀ اين لغت،هجوم و حمله با اسب نهفته است ولى موارد استعمال آن بخوبى نشان مىدهد كه اگر در آغاز،اين قيد وجود داشته،تدريجا حذف شده است و اين كه بعضى احتمال دادهاند،منظور از«مغيرات»در اين جا«قبايل و طوائف مهاجم»است كه بهسوى ميدان نبرد و يا با عجله بهسوى منى حركت مىكنند،بعيد
[*]لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغٰارٰاتٍ أَوْ مُدَّخَلاً لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَ هُمْ يَجْمَحُونَ .توبه٥٧/.
[**]فَالْمُغِيرٰاتِ صُبْحاً.«و با دميدن صبح بر دشمن يورش بردند»عاديات٣/.