شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٩٥ - غدو (نور٣٦/ )
غ د و-ى
غَد:(حشر١٨/.)[*]
به معنى«فردا»و گاه بر مطلق آينده اطلاق مىشود و در اصل«غدو»بوده و بر زمان دور مىزند:غدا عَلَيْهِ غَدْواً.«بامداد بر وى وارد شد».
آيه مىگويد:«...و هر انسانى بايد بنگرد تا چه چيز را براى فرداى قيامت از پيش فرستاده است»مٰا قَدَّمَتْ لِغَدٍ[**]حشر١٨/.
تعبير به«غد»(فردا)اشاره به قيامت است،چرا كه با توجه به مقياس عمر دنيا به سرعت فرامىرسد و ذكر آن به صورت نكره براى اهميّت آن است.(ج ٥٣٩/٢٣.)
غدو:(نور٣٦/.)[***]
بر وزن«عُلُوّ»به معنى«صبحگاهان»است.راغب در مفردات مىگويد:
«غُدُوّ»به اول روز گفته مىشود و در قرآن مجيد در مقابل«آصال»قرار گرفته است (آصال جمع اصل(بر وزن دهل)و آن نيز جمع«اصيل»است كه از ماده«اصل»گرفته شده و به معنى«عصر»و آخر روز است از اين نظر كه اصل و پايۀ شب محسوب مىشود.نمونه، ج ١٥٨/١٠.) در سورۀ سبأ آيۀ ١٢ مىخوانيم:
وَ لِسُلَيْمٰانَ الرِّيحَ غُدُوُّهٰا شَهْرٌ وَ رَوٰاحُهٰا شَهْرٌ...«و براى سليمان باد را مسخّر ساختيم كه صبحگاهان مسير يك ماه را مىپيمود و عصرگاهان مسير يك ماه را...».
[*]...وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مٰا قَدَّمَتْ لِغَدٍ.حشر١٨/.
[**] در اين كه«ما»در«ما قدمت لغد»موصوله است يا استفهاميه؟مفسران دو احتمال دادهاند و آيۀشريفه تاب هر دو را دارد،هرچند استفهاميه مناسبتر به نظر مىرسد.
[***]...وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهٰا بِالْغُدُوِّ وَ الْآصٰالِ .«...(خانههايى كه)نام خدا در آن برده شودو صبح و شام در آن تسبيح گويند»نور٣٦/.