شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٠ - فرار (نوح٦/ )
ف ر ر
فَرَّت:(مدثر٥١/.)[*]
از مادّۀ«فَرّ»و«فرار»به معنى«گريختن»است و مشركان چنان از حق مىگريزند كه گورخران از شير.
آيات مورد بحث،وحشت اين گروه معاند و لجوج را از شنيدن سخن حق و هرگونه اندرز و نصيحت به روشنترين وجه منعكس مىكند،مىفرمايد:«گويى آنها گورخرانى هستند رميده و فرارى كه از شير يا(صياد)فرار كردهاندفَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍمدثر٥١/.
معروف است كه«گورخر»وحشت عجيبى از شير دارد،حتى موقعى كه صداى شير را مىشنود چنان وحشتى بر او مستولى مىشود كه ديوانهوار به هر سو مىدود،مخصوصا هنگامى كه شير به گروهى از آنها برسد چنان پراكنده مىشوند و به هر سو مىدوند كه هر بيننده را غرق تعجب مىكند.اصولا اين حيوان به حكم وحشى بودن از همه چيز وحشت دارد تا چه رسد به دشمن خونخوارش شير.
به هر حال اين آيه تعبيرى است بسيار رسا و گويا از وحشت و فرار مشركان از آيات روحپرور قرآن،آنها را به گورخر تشبيه كرده كه هم فاقد عقل و شعور است و هم به علّت وحشى بودن گريزان از همه چيز،در حالى كه در برابر آنها چيزى جز تذكره(وسيلۀ يادآورى و بيدارى و هوشيارى)قرار ندارد.(ج ٢٦٢/٢٥-٢٦٣.)
فرار:(نوح٦/.)[**]
به معنى«گريختن»است.در ادامۀ رسالت و مأموريت نوح(ع)براى دعوت قومش
[*]كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌفَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ .مدثر٥٠/ و ٥١.
[**]فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعٰائِي إِلاّٰ فِرٰاراً.«امّا دعوت من چيزى جز«فرار از حق»بر آنها نيفزود»نوح٦/.