شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٩ - معَذَّبين (شعراء٢١٣/ )
پرسروصداست(عَذٰابٌ عَظِيمٌ)مانند مجازات در حضور جمعيت،و نيز گاهى اثر آن در وجود انسان عميق است و تا مدتى باقى مىماند(عَذٰابٌ شَدِيدٌ)مانند زندانهاى طويلالمدّت با اعمال شاقه و امثال آن...
دربارۀ«عَذٰابٍ غَلِيظٍ»بايد گفت كه در آيات قرآن در چهار مورد«عذاب»،توصيف به«غليظ»شده است[*]كه با دقت در آن آيات چنين به نظر مىرسد كه عذاب غليظ مربوط به سراى ديگر است،مخصوصا آيات سورۀ ابراهيم كه در آن اشاره بر عذاب غليظ شده است و با صراحت،حال دوزخيان را بيان مىدارد و بايد هم چنين باشد چرا كه هر اندازه عذاب دنيا شديد باشد باز در برابر عذاب آخرت،خفيف و كماهميّت است.
روشن است كه توصيف عذاب به يكى از صفات تناسبى با نوع گناه دارد و لذا در بسيارى از آيات قرآن،مجازات ظالمان به عنوان عذاب اليم آمده است،زيرا متناسب با دردناك بودن ظلم نسبت به بندگان خداست،و آنها كه گناهشان توهينآميز بوده عذابشان نيز توهينآميز است و همچنين آنها كه دست به گناهان شديد و يا پرسروصدا مىزنند كيفرى همانند آن دارند،ولى منظور از ذكر مثالهاى فوق،نزديك ساختن مطلب به ذهن است وگرنه مجازاتهاى آن جهان قابل مقايسه با مجازاتهاى اين عالم نيست.(ج ١٩٠/٤، ج ١٤٢/٩.)
معَذَّبين:(شعراء٢١٣/.)[**]
جمع«مُعَذَّب»اسم مفعول به معنى«عذاب شده و كيفر داده شده»است و اسم فاعل آن «مُعَذَّب»( عذابكننده)مىباشد.
در اين آيه،خداوند شخص پيامبر(ص)را دعوت به اعتقاد هرچه را سختتر به توحيد مىكند و مىفرمايد:
[*]هود٥٨/،ابراهيم١٧/،لقمان٢٤/،فصّلت٥٠/.
[**]فَلاٰ تَدْعُ مَعَ اللّٰهِ إِلٰهاً آخَرَ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ .شعراء٢١٣/.