شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٠٤ - قضى١٦٤٨ (اسراء٢٣/ )
درست است كه در برابر بدى،نيكى كردن،راه و رسم مردان خدا بوده است،امّا در آن جايى كه سبب تشويق بدكار به كارهاى خلاف نشود.(ج ٤٩٦/١٢.)
قضى
قضىٰ:(اسراء٢٣/.)[*]
از مادّۀ«قضاء»در اصل به معنى«جدا ساختن چيزى»است يا با عمل و يا با سخن،و بعضى گفتهاند در اصل به معنى پايان دادن چيزى است و هر دو معنى در واقع قريب الافق مىباشند.
قرطبى در تفسيرش شش معنى براى آن ذكر كرده:
«قضاء»به معنى«امر و فرمان»،مانند آيۀ مورد بحث:وَ قَضىٰ رَبُّكَ أَلاّٰ تَعْبُدُوا إِلاّٰ إِيّٰاهُ ...
اسراء٢٣/.
«قضاء»به معنى«خلق»،مانند:فَقَضٰاهُنَّ سَبْعَ سَمٰاوٰاتٍ فِي يَوْمَيْنِ ...«خداوند جهان را به صورت هفت آسمان،در دو دوران آفريد»فصلت١٢/.
«قضاء»به معنى«حكم و داورى»،مانند:فَاقْضِ مٰا أَنْتَ قٰاضٍ ...«هر داورى مىخواهى بكن»طه٧٢/.
«قضاء»به معنى«فراغت از چيزى»،مانند:قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيٰانِ .«كارى را كه دربارۀ آن نظر خواهى مىكرديد پايان يافت»يوسف٤١/.
«قضاء»به معنى«اراده»،مانند:...إِذٰا قَضىٰ أَمْراً فَإِنَّمٰا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ .
«هنگامى كه كارى را اراده كند به آن مىگويد موجود باش،آن هم موجود مىشود» آل عمران٤٧/.
«قضاء»به معنى«عهد»،مانند:إِذْ قَضَيْنٰا إِلىٰ مُوسَى الْأَمْرَ...«هنگامى كه از موسى
[*]وَ قَضىٰ رَبُّكَ أَلاّٰ تَعْبُدُوا إِلاّٰ إِيّٰاهُ وَ بِالْوٰالِدَيْنِ إِحْسٰاناً...«پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستيد وبه پدر و مادر نيكى كنيد...»اسراء٢٣/.