شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩٢ - مقام و مقام كريم (دخان٢٦/ )
و بالاخره صافتر و مستقيمتر از نظر نظام حكومتى كه برپادارندۀ عدل است و درهم كوبندۀ ستم و ستمگران.
آرى قران هدايت به طريقه و روشى مىكند كه در تمام زمينهها صافترين و مستقيمترين و ثابتترين طريقه است.
ضمناً توجه به اين نكته لازم است كه با در نظر گرفتن اين معنى كه يكى از معانى«اقوم» ثابتتر و پابرجاتر است و با در نظر گرفتن اين كه طرف مقايسه در عبارت ذكر نشده و به اصطلاح«حذف متعلق دليل بر عموم است»روشن مىشود كه اين آيه از آياتى است كه اشارهاى به مسئله خاتميت اسلام و پيامبر نيز دارد،چرا كه مىگويد اين آيين از همۀ آيينها ثابتتر و پابرجاتر است.
واژۀ«اقوم»به معانى مذكور،در آيۀ ٦ سورۀ مزمل بهكاررفتهاست[*].(ج ٣٦/١٢ تا ٣٨،ج ١٧٦/٢٥.)
مقام و مقام كريم:(دخان٢٦/.)[**]
واژۀ«مقام»(اسم مكان)به معنى«جاى اقامت،جاى ايستادن،جاى قدم»و نيز به معنى«منزلت و رتبت»است،مثلا در آيۀ ١٢٥ سورۀ بقره مىخوانيم:...وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ ...«از مقام ابراهيم نماز گاهى براى خود انتخاب كنيد».
در اين كه منظور از مقام ابراهيم چيست؟در ميان مفسران گفتگوست،بعضى گفتهاند:تمام«حج»مقام ابراهيم است،بعضى به معنى«عرفه»و«مشعر الحرام»و «جمرات سهگانه »گرفتهاند و بعضى گفتهاند«تمام حرم مكه»،مقام محسوب مىشود؛ولى ظاهر آيه همان گونه كه در روايات اسلامى وارد شده و بسيارى از مفسران نيز گفتهاند اشاره به همان مقام معروف ابراهيم است كه محلى است در نزديكى خانۀ كعبه،و حجاج بعد از
[*]إِنَّ نٰاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلاً.«مسلما برنامه(عبادت)شبانه پابرجاتر و بااستقامتتراست»مزمل٦/.
[**]وَ زُرُوعٍ وَ مَقٰامٍ كَرِيمٍ .«و زراعتها و قصرهاى گرانقيمت»دخان٢٦/.