شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧ - طائف (قلم١٩/ )
كسى است كه بر گرد چيزى مىگردد،ولى گاه كنايه از بلا و مصيبتى است كه در شب روى مىدهد و در آيۀ مورد بحث به معنى اخير است.
«طائف»در آيۀ ٢٠١ سورۀ اعراف به معنى« طوافكننده»آمده است،مىفرمايد:
إِنَّ الَّذِينَإِذٰا مَسَّهُمْ طٰائِفٌ مِنَالشياطينتَذَكَّرُوا فَإِذٰا هُمْ مُبْصِرُونَ .«پرهيزكاران هنگامى كه گرفتار وسوسههاى شيطان شوند به ياد خدا مىافتند و بينا مىگردند».
در اين آيه،گويا وسوسههاى شيطانى همچون طواف كنندهاى پيرامون فكر و روح انسان پيوسته گردش مىكنند تا راهى براى نفوذ بيابند،اگر انسان در اين هنگام به ياد خدا و عواقب شوم گناه بيفتد،آنها را از خود دور مىسازد و رهايى مىيابد وگرنه سرانجام در برابر اين وسوسهها تسليم مىشود.
از همين مادّه است واژۀ«يَطُوفُ»در آيۀ ١٧ سورۀ واقعه كه اشارت به خدمت مداوم دارد،آنجا كه مىگويد:
يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدٰانٌ مُخَلَّدُونَ .«نوجوانانى جاودانى(در شكوه و طراوت)پيوسته گرداگرد آنها مىگردند».
همچنين واژۀ«طَوّافُونَ»در آيۀ ٥٨ سورۀ نور،به صورت صيغه مبالغه،كه كثرت در گردش دور چيزى را مىرساند.آنجا كه مىفرمايد:
...طَوّٰافُونَ عَلَيْكُمْ بَعْضُكُمْ عَلىٰ بَعْضٍ ...«...و بر گرد يكديگر طواف كنيد...».
ضمنا بايد توجه داشت كه واژۀ«طواف»در همه جا،ظاهرا به«گردش دور چيزى» اطلاق نمىشود،مانند آيۀ ١٥٨ سورۀ بقره كه مىفرمايد:
...فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا....«...مانعى ندارد برآن دو(صفا و مروه)طواف كنند(سعى صفا و مروه انجام دهند)...»[*]در اين آيه منظور از كلمۀ«طواف»سعى است و اين با معنى لغوى طواف مخالفتى ندارد،زيرا هر حركتى كه انسان در پايان به جاى اول بازگردد به آن طواف گفته مىشود،خواه حركت دورانى باشد يا نه.(ج ٥٤٣/١،ج
[*]صفا و مروه:نام دو كوه كوچك در مكه است اين دو كوه به فاصله تقريبى ٤٢٠ متر در برابريكديگر قرار دارد كه حُجّاج بين آن دو به سعى مىپردازند.