شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٨٠٣ - قيامة (قيامت١/ )
معتدل و كيفيت شايسته است،چنان كه خداوند بعد از قسمهاى پرمحتواى چهارگانه در پاسخ قسم مىفرمايد:«مسلما ما انسان را در بهترين شكل و نظام آفريديم»فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍتين٤/.
گستردگى مفهوم واژۀ«تقويم»اشاره به اين است كه خداوند انسان را از هر نظر موزون و شايسته آفريد،هم از نظر جسمى و هم از نظر روحى و عقلى،چرا كه هرگونه استعدادى را در وجود او قرار داده و او را براى پيمودن قوس صعودى بسيار عظيمى آماده ساخته و با اين كه انسان«جرم صغيرى»است،«عالم كبير»را در او جا داده و آنقدر شايستگيها به او بخشيده كه لايق خلعت:وَ لَقَدْ كَرَّمْنٰا بَنِي آدَمَ ...«ما فرزندان آدم را كرامت و عظمت بخشيديم»اسراء٧٠/.شده است،همان انسانى كه بعد از اتمام خلقتش مىفرمايد:
...فَتَبٰارَكَ اللّٰهُ أَحْسَنُ الْخٰالِقِينَ .«پس بزرگ و پربركت است خدايى كه بهترين خلقكنندگان است»مؤمنون١٤/.(ج ١٤٤/٢٧.)
قيامة:(قيامت١/.)[*]
جالب اين كه در آيۀ مورد بحث به روز قيامت سوگند ياد شده كه قيامت و رستاخيزى هست،اين به خاطر آن است كه مسئله رستاخيز آنچنان مسلّم شمرده شده كه حتّى در برابر منكران مىتوان به آن سوگند ياد كرد.
مىدانيم قسمت مهمى از معارف قرآن و مسائل اعتقادى آن،بر محور مسائل مربوط به قيامت و رستاخيز دور مىزند،چرا كه مهمترين تأثير را در تربيت انسان و روند تكامل او دارد.
نامهايى كه در قرآن براى اين روز بزرگ انتخاب شده نيز بسيار است و هركدام بيانگر بعدى از ابعاد آن روز مىباشد و به تنهايى مىتواند مسائل بسيارى را در اين رابطه بازگو كند.
به گفته مرحوم فيض كاشانى در محجة البيضاء در زير هريك از اين نامها سرّى نهفته
[*]لاٰ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيٰامَةِ .«سوگند به روز قيامت»قيامت١/.