شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧١ - فضل (سبأ١٠/ )
در اين جا يك سؤال باقى مىماند و آن اين كه آيا همۀ انسانها از فرشتگان برترند؟ در حالى كه گروهى بىايمان و شرور و ستمگر هستند كه از پستترين خلق خدا محسوب مىشوند،يا تنها گروهى از آنها را شامل مىشود؟ پاسخ اين سؤال را در يك جمله مىتوان خلاصه كرد و آن اين كه:آرى همۀ انسانها برترند،امّا بالقوه و بالاستعداد،يعنى همگى اين زمينه و شايستگى را دارند،حال اگر از آن استفاده نكنند و سقوط كنند مربوط به خودشان است،اگرچه برترى اساسى انسان بر ساير موجودات روى جنبههاى معنوى و انسانى اوست،ولى بىمناسبت نيست كه بدانيم به گفتۀ دانشمندان،انسان حتّى از نظر نيروهاى جسمانى در بعضى از جهات از ساير جانداران قوىتر و نيرومندتر است.
نويسندۀ كتاب انسان موجود ناشناخته«الكسيس كارل»مىگويد:«بدن انسان داراى استحكام و ظرافت فوقالعادهاى مىباشد و در مقابل هر نوع حادثه استقامت مىورزد، همچنين در مقابل بىغذايى ،بىخوابى،خستگى،غصۀ افراطى،درد،بيمارى،رنج، پركارى و در مورد حفظ موازنه و تعادل حيرتانگيز بدن و روح خويش،تحمل عجيبى از خود نشان مىدهد،حتّى مىتوان گفت كه انسان از تمام حيوانات پردوامتر و پرتلاشتر است،با اين توانايى جسمى و فكرى شگرفش توانسته است اينهمه امور،صنايع و تمدن كنونى را به وجود آورد و برتريش را بر همۀ جانداران به اثبات رساند[٢]».(ج ١٩٩/١٢ تا ٢٠١.)
فضل:(سبأ١٠/.)[*]
به معنى«برترى»و نيز«فزونى»و مقدار زايد بر حدّ وسط است و اين معناى ظاهرى اين واژه است،ولى بطور كلى اين كلمه مفهوم وسيعى دارد و تمام مواهبى را كه خدا ارزانى داشته شامل مىشود و ذكر آن در آيه به صورت«نكره»(فضلا)،دليل بر عظمت آن است.،
[٢]انسان موجود ناشناخته،ص ٧٣-٧٤.
[*] و لقد اتينا داود منا فضلا...«ما به داود از فضل خود نعمتى بزرگ بخشيديم...»سبأ١٠/.