شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩٧ - مقام (احزاب١٣/ )
و منظور از«مقام عدالت»كه در قبل اشاره شد،خوف از عدالت اوست و الّا ذات مقدس او مايۀ خوف نيست و در حقيقت اين خوف از مقايسۀ اعمال خود با عدل او حاصل مىشود،همان گونه كه مجرمان از ديدن يك قاضى عادل بر خود مىلرزند و از شنيدن نام محكمه و دادگاه وحشت دارند،در حالى كه شخص بىگناه نه از آن ترسى دارد و نه از اين وحشتى.
به هر حال،همان گونه كه گفتيم هيچ مانعى ندارد كه همۀ اينها در مفهوم آيات مورد بحث جمع باشد.(ج ٣٠٥/١٠-٣٠٦،ج ١٦٠/٢٣،ج ١٠٨/٢٦-١٠٩.)
مقام:(احزاب١٣/.)[*]
بر وزن«مدام»به ضم ميم،ممكن است مصدر ميمى به معنى«اقامت و منزل گزيدن» باشد و نيز ممكن است اسم مكان به معنى«محل و جاى اقامت»[**].
آيۀ مورد بحث به شرح حال گروه خطرناكى از منافقان بيماردل(در صحنۀ احزاب)كه نسبت به ديگران خباثت و آلودگى بيشترى داشتند مىپردازد،مىگويد:«و نيز به خاطر بياوريد هنگامى را كه گروهى از آنها گفتند:اى مردم يثرب(مدينه)اين جا،جاى توقف شما نيست،به خانههاى خود بازگرديد...»لاٰ مُقٰامَ لَكُمْ فَارْجِعُوااحزاب١٣/.
منظور آنها اين بود كه بگويند در برابر اين انبوه دشمن كارى از شما ساخته نيست، خود را از معركه بيرون بكشيد و خويشتن را به هلاكت و زن و فرزندان را به دست اسارت نسپاريد.
و به اين ترتيب مىخواستند جمعيت انصار را از لشكر اسلام جدا كنند،اين از يكسو. ازسوىديگر «گروهى از همين منافقان كه در مدينه خانه داشتند از پيامبر(ص)
[*]وَ إِذْ قٰالَتْ طٰائِفَةٌ مِنْهُمْ يٰا أَهْلَ يَثْرِبَ لاٰ مُقٰامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا...احزاب١٣/.
[**]إِنَّهٰا سٰاءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقٰاماً.«آن جهنّم،بد جايگاه و بد محل اقامتى است»فرقان٦٦/(تفاوت«مستقر و مقام»شايد از اين نظر بوده باشد كه دوزخ براى كافران جايگاه هميشگى(مقام)است وبراى مؤمنان مدتى قرارگاه(مستقر)مىباشد و اين احتمال نيز وجود دارد كه«مستقر و مقام»هر دو به يكمعنا باشد و تأكيدى است بر دوام مجازات دوزخ)نمونه ج ١٥١/١٥.