شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٧٣ - يَغُوصُونَ (انبياء٨٢/ )
به نظر مىرسد،چرا كه آيۀ:وَ الْعٰادِيٰاتِ ضَبْحاً[*](در همين سوره)مسلماً توصيفى براى اسبها يا شتران است،نه صاحبان آنها،و آيۀ مورد بحث ما نيز ادامۀ همين آيه است.
(ج ٢٤٤/٢٧.)
غ و ص
يَغُوصُونَ:(انبياء٨٢/.)[**]
در اصل از مادّۀ«غوص»و به طورى كه راغب در مفردات مىگويد به معنى«فرورفتن زير آب و بيرون آوردن چيزى از آن»است.
آيۀ مورد بحث،اشاره به يك موهبت الهى است كه منحصراً در اختيار سليمان(ع) گذارده شده بود،مىفرمايد:«ما بعضى از شياطين را مسخر او قرار داديم كه برايش در درياها غواصى مىكردند...»و جواهرات و مواد پرارزش بيرون مىآوردند.
در آيۀ ٣٧ سورۀ ص به واژۀ«غوّاص»بر مىخوريم كه آن نيز از مادّۀ غوص گرفته شده و آن وصف است براى مبالغه،يعنى« آبباز»و فرورونده در آب براى به دست آوردن مواد پرارزش.آيه چنين است:وَ الشَّيٰاطِينَ كُلَّ بَنّٰاءٍ وَ غَوّٰاصٍ .«و شياطين را مسخر او(سليمان) ساختيم و هر بنّا و غوّاصى از آنها را سر بر فرمان او نهاديم»تا گروهى در خشكى هر بنايى مىخواهد براى او بسازند و گروهى در دريا به غوّاصى مشغول باشند.به اين ترتيب خداوند نيروى آمادهاى براى كارهاى مثبت در اختيار سليمان گذاشت و شياطين كه طبيعتشان تمرّد و سركشى است آنچنان مسخر او شدند كه در مسير سازندگى و استخراج منابع گرانبها قرار گرفتند.(ج ٤٧٥/١٣،ج ٢٨٦/١٩.)
[*]«و سوگند به اسبان دوندهاى كه نفس زنان( بهسوى ميدان جهاد)پيش رفتند»عاديات١/.
[**]وَ مِنَ الشَّيٰاطِينِ مَنْ يَغُوصُونَ لَهُ ...انبياء٨٢/.