شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٥٤ - يَقتُرُوا (فرقان٦٧/ )
شود مبنى بر ضم خواهد بود.
به هر حال،خداوند در آيۀ مورد بحث براى تقويت روحيۀ پيامبر(ص)در مقابل مشركان و تسلاى خاطر او دستور راز و نياز،از جمله نماز و تسبيح را مىدهد و مىگويد:
«قبل از طلوع آفتاب و پيش از غروب آن،همچنين در اثناى شب و اطراف روز تسبيح و حمد پروردگارت را بهجاآور تا راضى و خشنود شوى»طه١٣٠/.
بدون شك اين حمد و تسبيح مبارزهاى است با شرك و بتپرستى و در عين حال در برابر بدگوييها و سخنان ناهنجار مشركان؛ولى در اين كه منظور حمد و تسبيح مطلق است و يا اشاره به خصوص نمازهاى پنجگانه روزانه،در ميان مفسران گفتگوست.جمعى معتقدند كه بايد ظاهر عبارت را به همان معنى وسيعش رها كرد و از آن تسبيح و حمد مطلق استفاده نمود،در حالى كه گروهى ديگر آن را اشاره به نمازهاى پنجگانه مىدانند،به اين ترتيب كه:قبل طلوع الشمس.:اشاره به نماز صبح.و قبل غروبها:اشاره به نماز عصر(يا اشاره به نماز ظهر و عصر است كه وقت آن تا غروب ادامه دارد).و جملۀ:من آناء الليل:
اشاره به نماز مغرب و همچنين نماز شب است.
امّا تعبير به اطراف النَّهار:اشاره به نماز ظهر است،زيرا«اطراف»جمع«طرف»به معنى جانب است و اگر روز را دونيم كنيم نماز ظهر در يك طرف نيمه دوم قرار گرفته است.
احتمالات ديگرى در بعضى روايات داده شده است،ولى در اين جا نيازى به شرح و توضيح بيشتر ندارد.(ج ٣٣٧/١٣.)
ق ت ر
يَقتُرُوا:(فرقان٦٧/.)[*]
از مادّۀ«قتر»(بر وزن چتر)به معنى«تنگ گرفتن»است و آن نقطه مقابل اسراف
[*]وَ الَّذِينَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كٰانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوٰاماً.فرقان٦٧/.