شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٣٠ - عُليا (توبه٤٠/ )
بحث مىخوانيم:
«...فرعون برترىجويى(و طغيان)در زمين داشت و او از اسرافكاران بود».
در آيۀ ٤٦ سورۀ مؤمنون،آنجا كه خداوند،موسى و برادرش هارون را با دلايل روشن بهسوى فرعون و اطرافيان اشرافى او مىفرستد،مىخوانيم:
«...اما آنها استكبار كردند و اصولا مردمى برترى جو بودند»فَاسْتَكْبَرُوا وَ كٰانُوا قَوْماً عٰالِينَ.
تفاوت جملۀ«اسْتَكْبَرُوا»با جملۀكٰانُوا قَوْماً عٰالِينَممكن است از اين نظر باشد كه جملۀ نخست،اشاره به استكبار آنها در برابر دعوت موسى است و جملۀ دوم اشاره به اين است كه استكبار هميشه جزء برنامۀ آنها و بافت فكر و روحشان بود.
اين احتمال نيز وجود دارد كه اوّلى اشاره به استكبار آنها و دومى اشاره به اين باشد كه آنها از قدرت و زندگى برترى برخوردار بودند و همين عامل مهمّ استكبارشان بود.
(ج ٣٦٥/٨،ج ٢٤٩/١٤.)
عالية:(غاشيه١٠/.)[*]
مؤنث«عالى»به معنى«بلند»است.اين آيه در توصيف نعمتهاى بىنظير بهشتى، براى مؤمنان نيكوكار است.
واژۀ«عالية»در اين آيه ممكن است اشاره به«علوّ مكانى»باشد،يعنى مؤمنان نيكوكار در طبقات عالى بهشتند و يا«علوّ مقامى»و هر دو احتمال را مفسران گفتهاند،ولى تفسير دوم مناسبتر به نظر مىرسد،هرچند جمع ميان دو معنى نيز ممكن است.(ج ٤٢١/٢٦.)
عُليا:(توبه٤٠/.)[**]
مؤنث«اعلى»به معنى«بلندتر»و نيز به معنى«بالا و بلند و جاى بلند»و برخلاف
[*]فِي جَنَّةٍ عٰالِيَةٍ .«در بهشتى است عالى»غاشيه١٠/.
[**]...وَ جَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلىٰ وَ كَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيٰا...توبه٤٠/.