شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤٥ - عُرْجُون (يس٣٩/ )
راه نيست،مانعى كه معراج را به صورت يك محال عقلى درآورد،بلكه مشكلاتى است كه با استفاده از وسايل و نيروى لازم قابل حل است.
به هر حال مسئله معراج نه از نظر استدلالات عقلى غيرممكن است و نه از نظر موازين علم روز و خارقالعاده بودن آن را نيز همه قبول دارند،بنابراين هرگاه با دليل قاطع نقلى ثابت شود بايد آن را پذيرفت.(ج ١١/١٢ تا ٢٠.)
عرجون- عرجن
عُرْجُون:(يس٣٩/.)[*]
از«انعراج»به معنى«اعوجاج»و«انعطاف»گرفته شده و بنابراين «نون»آن زايده است و بر وزن«فعلون»مىباشد،ولى به عقيدۀ جمعى،از«عرجن»گرفته شده و«نون»آن اصلى است و به معنى پايۀ شاخهاى است كه كج مىشود و بر درخت خرما باقى مىماند.
و همينطور غالب مفسران و ارباب لغت گفتهاند:«عرجون»آن قسمت از خوشۀ خرماست كه به درخت اتصال دارد،توضيح اين كه:خرما به صورت خوشه بر درخت ظاهر مىشود،پايۀ اين خوشه به صورت چوب قوسىشكل زرد رنگى است كه به درخت متصل است و نوك آن مانند جاروست و دانههاى خرما همچون دانههاى انگور به نخلهاى آن متصلند،هنگامى كه خوشه نخل را مىبرند آن پايۀ قوسىشكل بر درخت باقى مىماند كه وقتى مىخشكد و پژمرده مىشود كاملا به هلال قبل از محاق مىماند،زيرا همان گونه كه هلال آخر ماه كه در جانب مشرق آسمان نزديك صبحگاهان ظاهر مىشود خميده و پژمرده و زردرنگ و نوكهاى آن رو به پايين است«عرجون قديم»هم همينگونه است[**].
[*]وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنٰاهُ مَنٰازِلَ حَتّٰى عٰادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ .«و براى ماه منزلگاههايى قرار داديم(و بههنگامى كه اين منازل را طى كرد)سرانجام به صورت شاخۀ كهنه( قوسىشكل و زردرنگ)خرما در مىآيد»يس٣٩/.
[**] واژۀ«عرجون»با توضيحاتى كه داده شد،حالت و چگونگى هلال آخر ماه را مىرساند و با توجهبه آيۀ مورد بحث،ظاهرا مراد به منازل ماه،نقاط بيست و هشتگانهاى است كه تقريبا در مدت ٢٨