شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٨٥ - استقاموا (فصلت٣٠/ )
در آيۀ مورد بحث سخن از توحيد فطرى است،مىفرمايد:«روى خود را متوجه آيين خالص پروردگار كن(چرا كه)اين فطرتى است كه خداوند،انسانها را برآن آفريده است...»روم٣٠/.
منظور از دين حنيف در آيه،يعنى دينى كه از تمام كجيها و انحرافات و خرافات و گمراهيها بهسوى راستى و درستى متمايل شده است(حنيف از ماده«حنف»بر وزن كنف به معنى متمايل از باطل و كجى بهسوى حق و راستى).
مجموع اين جمله چنين معنى مىدهد كه توجه خود را دائما بهسوى آيينى داشته باش كه از هرگونه اعوجاج و كجى خالى است،همان آيين اسلام و همان آيين پاك و خالص خداست.
آيۀ فوق تأكيد مىكند كه دين حنيف و خالص و خالى از هرگونه شرك،دينى است كه خداوند در سرشت همۀ انسانها آفريده است و آن سرشتى است جاودانى و تغييرناپذير، هرچند بسيارى از مردم توجه به اين واقعيت نداشته باشند.
قابل توجه است كه«اقم وجهك»گرچه به صورت مفرد آمده و مخاطب آن پيامبر(ص) است،ولى در حقيقت همۀ مؤمنين و مسلمين مخاطبند.
در حديثى از پيامبر گرامى اسلام(ص)نقل شده كه هر نوزادى بر فطرت اسلام و دين خالى از شرك متولد مىشود و رنگهايى همچون يهوديت و نصرانيت انحرافى،از طريق پدر و مادر به آنها القا مىشود[١].(ج ٤١٧/١٦-٤١٨ و ٤٢٩.)
استقاموا:(فصلت٣٠/.)[*]
از«استقامت»به معنى ملازم طريق مستقيم بودن و ثبات بر خط صحيح است و بعضى از ارباب لغت نيز آن را به معنى«اعتدال»تفسير كردهاند و جمع ميان اين دو معنى بعيد نيست.
[١]تفسير جوامع الجامع،مرحوم طبرسى،ذيل آيۀ مورد بحث.
[*]إِنَّ الَّذِينَ قٰالُوا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقٰامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلاٰئِكَةُ أَلاّٰ تَخٰافُوا وَ لاٰ تَحْزَنُوا...فصلت٣٠/.