شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٦٨ - عام (يوسف٤٩/ )
بعد با آنها ازدواج مىكردند و اموال آنها را هم صاحب مىشدند و چون همۀ كار دست آنها بود حتّى مهريۀ آنها را كمتر از معمول قرار مىدادند و هنگامى كه كمترين ناراحتى از آنها پيدا مىكردند به آسانى آنها را رها مىساختند و در حقيقت حاضر نبودند حتّى به شكل يك همسر معمولى با آنها رفتار كنند.
در اين هنگام آيۀ مورد بحث نازل شد و به سرپرستان ايتام دستور داد در صورتى با دختران يتيم ازدواج كنند كه عدالت را به طور كامل دربارۀ آنها رعايت كنند و در غير اين صورت از آنها چشم بپوشند و همسران خود را از زنان ديگر انتخاب كنند و اصل آيه اين است:«و اگر مىترسيد از اين كه(به هنگام ازدواج با دختران يتيم)رعايت عدالت دربارۀ آنها نكنيد(از ازدواج با آنان صرف نظر نماييد و)با زنان پاك(ديگر)ازدواج كنيد،دو يا سه يا چهار همسر،و اگر مىترسيد عدالت را(دربارۀ همسران متعدد)رعايت نكنيد تنها به يك همسر قناعت نماييد و يا از زنانى كه مالك آنها هستيد استفاده كنيد.اين كار(انتخاب يك همسر و يا انتخاب كنيز)از ظلم و ستم و انحراف از عدالت،بهتر جلوگيرى مىكند»ذٰلِكَ أَدْنىٰ أَلاّٰ تَعُولُوانساء٣/.(ج ٢٥٢/٣ و ٢٥٤.)
ع و م
عام:(يوسف٤٩/.)[*]
به معنى«سال»است و به طورى كه«راغب»در مفردات مىگويد«عام»مانند واژۀ «سَنَة»(سال)است،ولى واژۀ سنة بيشتر در سالى كه در آن قحطى و سختى است به كار مىرود و«عام»در سالى است كه فراوانى و آسايش در آن است و فراوانى نعمت عموميّت دارد،چنان كه در آيه آمده است:
[*]ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ عٰامٌ فِيهِ يُغٰاثُ النّٰاسُ وَ فِيهِ يَعْصِرُونَ .«...سپس سالى فرامىرسد كه بارانفراوان نصيب مردم مىشود و در آن سال مردم از عصارۀ دانههاى روغنى و ميوهها كه مىفشارند استفادههاىمختلف مىكنند»يوسف٤٩/.