شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦٦ - اقتحم (بلد١١/ )
وجود دارد كه اساس زندگى او را تشكيل مىدهد و نبايد فداى خور و خواب و لذايذ متنوع شود.
زمانهايى پيش مىآيد كه توجه به اين امور انسان را از هدف اصلى،از ايمان و پاكى و تقوا و از آزادى و حريّت بازمىدارد ،در اينجاست كه بايد به همۀ آنها پشتپا زد.
تنوع طلبى در حقيقت دام بزرگى است از سوى استعمارگران ديروز و امروز كه با استفاده از آن،افراد آزاده را چنان اسير غذاها و لباسها و مركبها و مسكنها مىكنند كه خويشتن خويش را بكلى به دست فراموشى بسپارند و حلقۀ اسارت آنها را بر گردن نهند.
(ج ٢٧٧/١ تا ٢٧٩.)
ق ح م
اقتحم:(بلد١١/.)[*]
از«اقتحام»گرفته شده و در اصل به معنى ورود در كارهاى سخت و خوفناك است[**].
مثلا گفته مىشود:قَحَّمَ الْفَرَسُ فارِسَهُ.«اسب،سوار را به محل مخوفى وارد كرد».يا به معنى داخل شدن و گذشتن از چيزى با شدت و مشقت است(تفسير كشاف).
آيۀ مورد بحث بندگان ناسپاس را مورد ملامت و سرزنش قرار مىدهد كه چگونه با داشتن آنهمه وسايل سعادت راه نجات را نپيمودهاند،مىفرمايد:«اين انسان ناسپاس از آن گردنۀ بزرگ بالا نرفت»فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَبلد١١/.
در آيات سورۀ بلد،آزاد كردن بنده،ورود به گردنه ناميده شده،زيرا انفاق و گذشتن از مال،سخت است،همانطور كه ورود به گردنه كار دشوارى است[***].
به اين ترتيب،اين گردنۀ صعب العبور را كه انسانهاى ناسپاس هرگز خود را براى
[*]فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ .بلد١١/.
[**] مفردات،راغب.
[***] قاموس قرآن.