شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٩ - فردوس (كهف١٠٧/ )
ناشناس خواهند بود كه به چشم نمىآيند.(ج ٣٥١/٥تا٣٥٣.)
ف ر د س
فردوس:(كهف١٠٧/.)[*]
(من اعلام القرآن)به طورى كه بعضى از مفسران بزرگ گفتهاند،باغى است كه همۀ نعمتها و تمام مواهب لازم در آن جمع باشد و به اين ترتيب«فردوس» بهترين و برترين باغهاى بهشت است و منزلگاه افراد با ايمان و صاحبان اعمال صالح، افرادى كه از نظر ايمان و عمل صالح به درجۀ والايى رسيده باشند،لذا هنگامى كه در سورۀ مؤمنون[**]از صفات وارثان فردوس گفتگو مىشود مىبينيم كه حدّ اعلايى از صفات آنان را متذكر شده است كه در همۀ افراد وجود ندارد و اين خود قرينهاى است كه ساكنان فردوس بايد علاوه بر ايمان و عمل صالح،داراى صفات ممتازى نيز بوده باشند.
بعضى دربارۀ لغت«فردوس»گفتهاند كه اين لغت در اصل از زبان رومى گرفته شده است و بعضى ريشۀ آن را حبشى مىدانند كه به زبان عرب انتقال يافته است[١]و عدهاى هم مىگويند كه اصل آن فارسى و به معنى«باغ»است.
واژۀ«فردوس»را به«فراديس»جمع بستهاند،ولى در قرآن به صورت مفرد آمده است.(ج ٥٦٣/١٢ و ٥٦٩،ج ٢٠٢/١٤.)
[*]إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ كٰانَتْ لَهُمْ جَنّٰاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلاً.«امّا كسانى كه ايمان آوردند وعمل صالح انجام دادند باغهاى«فردوس»منزلگاهشان است»كهف١٠٧/.
[**] سورۀ مؤمنون(آيات ١ تا ١١)صفات برجسته و ويژگيهاى مؤمنان را در عباراتى كوتاه،زنده وپرمحتوا تشريح مىكند،انتخاب نام«مؤمنون»براى اين سوره به خاطر آيات آغاز همين سوره است.
[١] تفسير فخر رازى و مجمع البيان.