شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥١ - افترا (نساء٤٨/ )
مىگويد:«شما از كوهها خانههايى مىتراشيد و در آن به عيش و نوش مىپردازيد».
از مجموع آيات دربارۀ صفات قوم عاد و ثمود چنين استفاده مىشود كه قوم عاد بيشتر بر خودخواهى و مقامپرستى و خودنمايى تكيه داشتند،در حالى كه قوم ثمود بيشتر اسير شكم و زندگى مرفه و پرنازونعمت بودند،ولى هر دو در يك سرنوشت شوم اشتراك پيدا كردند.(ج ٣٠٦/١٥.)
ف ر ى
افترا:(نساء٤٨/.)[*]
از مادّۀ«فرى»(بر وزن فرد)در اصل به معنى«قطع كردن»است و از آنجا كه اگر بخشى از چيز سالمى را قطع كنند،فاسد و خراب مىشود به معنى هر كار خلاف و از جمله شرك و دروغ و تهمت آمده است.«راغب»در كتاب مفردات گويد«فرى»به معنى پاره كردن پوست براى اصلاح(و يا افساد)آن است و«فَرى»به معنى بزرگ يا عجيب آمده است[**].
به هر حال آيۀ مورد بحث از آياتى است كه افراد موحد را به لطف و رحمت پروردگار دلگرم مىسازد،مىفرمايد:«خداوند(هرگز)شرك را نمىبخشد و پايينتر از آن را براى هركس بخواهد(و شايستگى داشته باشد)مىبخشد و آنكس كه براى خدا شريكى قائل گردد،گناه بزرگى مرتكب شده است»وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرىٰ إِثْماً عَظِيماًنساء ٤٨/.
در اين آيه خداوند امكان بخشش گناهان را غير از شرك بيان كرده است و طبق روايتى كه مرحوم طبرسى در مجمع البيان از امير مؤمنان على(ع)نقل كرده،اين آيه اميدبخشترين
[*]...وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرىٰ إِثْماً عَظِيماً.«...كسى كه براى خدا شريكى قائل شود گناهبزرگى مرتكب شده است»نساء٤٨/.
[**]...قٰالُوا يٰا مَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْئاً فَرِيًّا.«...گفتند:اى مريم،كار بسيار عجيب و بدى انجامدادى!»مريم٢٧/.