شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧١٣ - تَقَطَّعُوا (انبياء٩٣/ )
هنگام حمله به دشمن نبايد درختان را قطع كرد و حيوانات را كشت و زراعتها را آتش زد، اين تنها مربوط به موردى بوده است كه براى بيرون كشيدن دشمن از قلعه،و يا فراهم ساختن ميدان جنگ و مانند آن ضرورت داشته و در هر قانون كلى استثنائات جزئى ضرورى غالبا وجود دارد،همان گونه كه اصل كلى بر نخوردن گوشت مردار است،ولى به هنگام اجبار و اضطرار اكل ميته مجاز است.(ج ٤٩٥/٢٣-٤٩٦.)
تَقَطَّعُوا:(انبياء٩٣/.)[*]
از مادّۀ«قطع»به معنى جدا كردن قطعههايى از يك موضوع به هم پيوسته است و آن از باب«تفعّل»است.
آيۀ مورد بحث به گروه عظيمى از مردم كه از اصل واحد توحيدى منحرف گشتهاند اشاره مىكند و مىگويد:«آنها كار خود را در ميان خود به تفرقه و تجزيه كشاندند»وَ تَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْانبياء٩٣/.
كارشان به جايى رسيد كه در برابر هم ايستادند و هر گروه،گروه ديگرى را لعن و نفرين مىكرد و از او برائت و بيزارى مىجست،به اين نيز قناعت نكردند به روى يكديگر اسلحه كشيدند و خونهاى زيادى ريختند و اين بود نتيجۀ انحراف از اصل اساسى توحيد و آيين يگانۀ حق.
بديهى است اين اختلاف كه جنبۀ عارضى دارد برچيده مىشود و باز در قيامت همگى بهسوى وحدت مىروند،در آيات مختلف قرآن،روى اين مسئله زياد تأكيد شده كه يكى از ويژگيهاى رستاخيز برچيده شدن اختلافات و سوق به وحدت است.در آيۀ ٤٨ سورۀ مائده مىخوانيم:«بازگشت همۀ شما بهسوى خداست و شما را از آنچه در آن اختلاف داشتيد آگاه مىسازد».اين مضمون در آيات متعددى از قرآن مجيد به چشم مىخورد[١]و به اين
[*]وَ تَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ كُلٌّ إِلَيْنٰا رٰاجِعُونَ .«(گروهى از پيروان ناآگاه )كار خود را به تفرقه درميانشان كشاندند(ولى سرانجام)همگى بهسوى ما بازمىگردند »انبياء٩٣/.
[١] آل عمران٥٥/-انعام١٦٤/-نحل٩٢/-حج٦٩/ و...