شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٠٧ - فوج (نمل٨٣/ )
ببينى(كافران لجوج)هنگامى كه فريادشان بلند مىشود(و به فزع مرگ مىافتند)اما نمىتوانند(از چنگال عذاب الهى)بگريزند و آنها را از مكان نزديكى(از آنجا كه حتّى انتظارش را ندارند)مىگيرند(از درماندگى آنها تعجب خواهى كرد)».(ج ١٥٢/١٨، ج ٣٦٤/٢٣ تا ٣٦٦.)
تفاوت:(ملك٣/.)[*]
بنا به گفته قاموس به معنى تباعد دو چيز و از دست دادن همديگر است،در خلق خدا تفاوت نيست،يعنى موجودات عالم هيچيك آن ديگرى را فوت نمىكند و از دست نمىدهد.به عبارت ديگر،خلقت هر مخلوقى از روى حكمت است و عيب و نقص در مخلوقات وجود ندارد،چنان كه آيۀ مورد بحث مىگويد:«در خلقت خداوند رحمان هيچ نقص و تضاد و عيبى نمىبينى»...مٰا تَرىٰ فِي خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفٰاوُتٍملك٣/.
با تمام عظمتى كه عالم هستى دارد هرچه هست نظم است و استحكام و انسجام و تركيبات حساب شده و قوانين دقيق،و اگر بىنظمى در گوشهاى از جهان راه مىيافت آن را به نابودى مىكشيد.از نظام عجيب و شگفتانگيزى كه بر يك دانۀ اتم و ذرات الكترون و پروتون حاكم است گرفته،تا نظامات حاكم بر كلّ منظومۀ شمسى و منظومههاى ديگر و كهكشانها،همه در سيطرۀ قوانين دقيقى قرار دارند كه آنها را در مسير خاصى پيش مىبرند.(ج ٣١٩/٢٤.)
ف و ج
فوج:(نمل٨٣/.)[**]
بر وزن«زوج»،چنان كه راغب در مفردات مىگويد،به معنى گروهى است كه
[*]...مٰا تَرىٰ فِي خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفٰاوُتٍ ...ملك٣/.
[**]وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآيٰاتِنٰا فَهُمْ يُوزَعُونَ .نمل٨٣/.