شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٥٨ - غَنِمْتُم (انفال٤١/ )
نقشهها و افكار و بتهاى آنها نشان مىدهد و به اين وسيله يك ضربۀ محكم روانى بر افكارشان وارد مىسازد.(ج ٣٥٠/٨-٣٥١.)
غَمام:(بقره٥٧/.)[*]
در اصل از مادّۀ«غم»به معنى«پوشاندن چيزى»است و اين كه به ابر،غمام گفته شده است به خاطر آن است كه صفحۀ آسمان(و نور خورشيد)را مىپوشاند و اگر به اندوه،«غم»مىگوييم نيز ازاينجهت است كه گويى قلب انسان را در پوشش خود قرار مىدهد[١].
بعضى«غَمام»و«سحاب»هر دو را به معنى ابر دانستهاند و تفاوتى ميان آن دو قائل نيستند،ولى بعضى معتقدند كه«غمام»مخصوصاً به ابرهاى سفيد رنگ گفته مىشود و در توصيف آن مىگويند:«غمام»ابراى است كه سردتر و نازكتر است در حالى كه سحاب به گروه ديگرى از ابرها گفته مىشود كه نقطۀ مقابل آن است.(ج ٢٦٥/١-٢٦٦، ج ٦٣/١٥.)
غنم
غَنِمْتُم:(انفال٤١/.)[**]
ريشۀ اصلى اين واژه و معانى مختلف آن براساس نظرات مفسران و كتب لغت،تحت عنوان:آيا غنايم منحصر به غنايم جنگى است؟به شرح زير بيان مىشود.
موضوع مهمّى كه در آيۀ مورد بحث بايد مورد بررسى دقيق قرار گيرد،اين است كه
[*]وَ ظَلَّلْنٰا عَلَيْكُمُ الْغَمٰامَ ...«و ابر را بر شما سايبان ساختيم...»بقره٥٧/.
[١] تفسير روح المعانى،ذيل آيۀ مورد بحث و مفردات راغب،مادّۀ غم.
[**]وَ اعْلَمُوا أَنَّمٰا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبىٰ وَ الْيَتٰامىٰ وَ الْمَسٰاكِينِ وَ ابْنِالسَّبِيلِ ...«و بدانيد هرگونه غنيمتى به شما رسد خمس آن براى خدا و براى پيامبر و براى ذى القربى و يتيمان ومسكينان و واماندگان در راه است...»انفال٤١/.