شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٤٦ - عَمِلَ (نحل٩٧/ )
و تمام كسانى كه از آن روز تا روز قيامت در مراسم شركت مىكنند از كسانى هستند كه در آن روز،دعوت ابراهيم را اجابت كردند[١]».(ج ٦٩/١٤.)
عمل
عَمِلَ:(نحل٩٧/.)[*]
از مادّۀ«عمل»به معنى كارى كه انسان از روى قصد انجام مىدهد و عمل صالح آنچنان كه در آيه آمده است مفهوم وسيع و گستردهاى دارد كه تمام فعاليتهاى مثبت و مفيد و سازنده را در همۀ زمينههاى علمى و فرهنگى و اقتصادى و سياسى و نظامى و مانند آن شامل مىشود.
از اختراع دانشمندى كه براى كمك به انسانها سالها زحمت كشيده گرفته،تا مجاهدتهاى شهيد جانبركفى كه در صحنۀ مبارزۀ حق و باطل آخرين قطرههاى خون خود را نثار مىكند و از درد و رنجى كه مادر با ايمانى به هنگام آوردن نوزاد و سپس براى تربيت او متحمل مىشود گرفته،تا زحماتى كه دانشمندان براى نوشتن كتابهاى پرارجشان مىكشند،همه را فرامىگيرد .
از بزرگترين كارها همچون رسالت انبيا،تا كوچكترين برنامهها همچون كنار زدن يك سنگ كوچك از وسط جاده،همه در اين مفهوم وسيع جمع است.در عمل صالح اگر انگيزۀ ايمان در كار نباشد غالبا عمل آلوده مىشود و اگر آلوده نشود بسيار استثنائى است و اما اگر ريشههاى درخت عمل صالح از آب توحيد و ايمان به«اللّه»سيراب شود كمتر ممكن است آفاتى همچون عجب و ريا و تظاهر و خودبينى و امثال آن در آن راه يابد.به همين دليل قرآن مجيد غالبا اين دو را با هم پيوند مىدهد،چرا كه پيوندشان يك واقعيت
[١]نقل با تلخيص از تفسير«على بن ابراهيم»طبق نقل نور الثقلين،ج ٤٨٨/٣.
[*]مَنْ عَمِلَ صٰالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثىٰ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيٰاةً طَيِّبَةً ...« هركس عمل صالح كند،در حالى كه مؤمن است،خواه مرد باشد يا زن،به او حيات پاكيزه مىبخشيم...»نحل٩٧/.