شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٦٤ - فُصِّلت (هود١/ )
ترك كند خداوند او را درهم مىشكند و هركس هدايت را در غير آن جستجو كند خداوند گمراهش مىسازد[١]».(ج ٣٧٤/٢٦.)
فصل الخطاب:(ص٢٠/.)[*]
از اين جمله،تعبير به«داورى»شده است،چرا كه«خطاب»همان گفتگوهاى طرفين نزاع است و«فصل»به معنى قطع و جدايى است و مىدانيم گفتگوهاى صاحبان نزاع هنگامى قطع خواهد شد كه داورى صحيحى بين آنها بشود،لذا اين تعبير به معنى قضاوت عادلانه آمده است.
جملۀ مذكور آخرين نعمت بزرگ خداوند بر داود(ع)است،مىفرمايد:«ما به او علم قضا و داورى صحيح و عادلانه داديم»(و فصل الخطاب)ص٢٠/.
اين احتمال در تفسير اين جمله نيز وجود دارد كه خداوند منطق نيرومندى كه از فكر بلند و عمق انديشه،حكايت مىكرد در اختيار داود گذارد،نه تنها در مقام داورى كه در همه جا سخن آخر و آخرين سخن را بيان مىكرد.(ج ٢٤٠/١٩.)
فُصِّلت:(هود١/.)[**]
منظور از تفصيل آيات،جدا كردن آنها از يكديگر است تا معنى و مدلول هريك در جاى خود روشن شود و جملۀ«فُصِّلَت»در آيۀ مورد بحث،بيانگر شرح و تفصيل تمام نيازمنديهاى انسان درزمينۀ زندگى فردى و اجتماعى،مادى و معنوى است و اشاره به اين حقيقت است كه اين كتاب(قرآن)در عين وحدت،آنچنان شاخهها و شعب فراوان دارد كه
[١]صحيح ترمذى و سنن دارمى،به نقل از تفسير روح المعانى،ج ١٠٠/٣ و تفسير مراغى،ج١١٨/٣٠.
[*] ...وَ آتَيْنٰاهُ الْحِكْمَةَ وَ فَصْلَ الْخِطٰابِ.«...ما(به داود)هم دانش به او داديم و هم داورىعادلانه»ص٢٠/.
[**] الر كتاب احكمت آياته ثم فصلت من لدن حكيم خبير.«الر،اين كتابى است كه آياتش استحكاميافته،سپس تشريح شده،از نزد خداوند حكيم و آگاه(نازل شده است)»هود١/.