پيامبر(ص)را گرفتند و با اظهار ندامت،تقاضاى عفو و بخشش كردند.در اين آيه، نخست اشاره به يكى از مزاياى فوق‌العاده اخلاقى پيامبر(ص)شده و مى‌فرمايد:«در پرتو رحمت و لطف پروردگار،تو به مردم مهربان شدى،در حالى كه اگر خشن و تندخو و سنگدل بودى از اطراف تو پراكنده مى‌شدند،بنابراين آنها را عفو كن و براى آنها طلب آمرزش نما...».يعنى نسبت به بى‌وفايى آنها و مصائبى كه در اين جنگ براى تو فراهم كردند از حق خود در گذر و در مورد مخالفتهايى كه نسبت به فرمان من كردند تو شفيع آنها باش و آمرزش آنها را از من بطلب.روشن است كه اگر پيامبر(ص)غير از اين مى‌كرد زمينه براى پراكندگى مردم كاملا فراهم بود،مردمى كه گرفتار آن شكست فاحش شده بودند و آن‌همه كشته و مجروح داده بودند،چنين مردمى نياز شديد به محبّت و دلجويى داشتند تا به سرعت و با دلگرمى كامل آماده براى حوادث آينده شوند.(ج ١٤٠/٣-١٤١.)

فِضَّة:(انسان١٥/.)[*]

به معنى«نقره»است.در آيۀ مورد بحث به توضيح قسمتى از چگونگى پذيرايى ميهمانان بهشتى و وسايل پذيرايى آنها مى‌پردازد و مى‌فرمايد:«در گرداگرد آنها ظرفهايى از نقره و قدحهايى بلورين مى‌گردانند».ظرفهايى بلورينى از نقره كه آنها را به اندازه‌هاى لازم آماده كرده‌اند.در اين ظرفها انواع غذاهاى بهشتى و در آن قدحهاى بلورين انواع نوشيدنيهاى لذت‌بخش و نشاط آفرين،به مقدارى كه مى‌خواهند و علاقه دارند موجود است و خدمتكاران بهشتى پيوسته گرد آنها دور مى‌زنند و به آنها عرضه مى‌كنند.

عجب اين كه مى‌فرمايد:ظرفهاى بلورين بهشتى از نقره ساخته شده،در حالى كه در عالم دنيا چنين ظرفى مطلقا وجود ندارد و ظرفهايى بلورين را از سنگهاى مخصوصى كه ذوب مى‌كنند مى‌سازند،ولى همان خدايى كه اين امكان را در سنگ تيره آفريد كه قابل تبديل به شيشه و بلور باشد،مى‌تواند در فلزى همچون نقره نيز بيافريند.

و به هر حال از اين تعبير استفاده مى‌شود كه ظرفها و جامهاى بهشتى هم صفا و

[*]وَ يُطٰافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَكْوٰابٍ كٰانَتْ قَوٰارِيرَا.انسان١٥/.