شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٢٨ - تعالى (نحل٣/ )
مسلمانى نشود،آشكارا انفاق كنند.(ج ٢٦٧/٢.)
علو و-ى
تَعْلُنَّ:(اسراء٤/.)[*]
در اصل از مادّۀ«علو»به معنى«بلندى و ارتفاع»است،ولى گاه در قهر و غلبه و تكبر نيز استعمال شده است،مانند آيۀ مورد بحث كه خداوند به بنى اسرائيل مىفرمايد:
«...حتما دوبار در روى زمين فساد و طغيان بزرگ خواهيد كرد»...وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً)اسراء٤/.
و يا در آيۀ ٤ سورۀ قصص مىخوانيم:إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلاٰ فِي الْأَرْضِ ...«فرعون در زمين طغيان كرد...».(ج ٢٥/١٢.)
تعالى:(نحل٣/.)[**]
به معنى«برترى»و از مادّۀ«علوّ»گرفته شده است.اين آيه مىگويد:
«خداوند آسمانها و زمين را به حق آفريد،او برتر از آن است كه براى او شريك مىسازند»تَعٰالىٰ عَمّٰا يُشْرِكُونَنحل٣/.
آيا بتهايى كه آنها را شريك او قرار دادهاند هرگز قادر به چنين خلقتى هستند؟و يا حتّى مىتوانند پشّۀ كوچك و يا ذرّۀ غبارى بيافرينند!،با اين حال چگونه آنها را شريك او قرار مىدهند؟! جالب اين كه خود مشركان اين نظام عجيب و خلقت بديع را كه بيانگر علم و قدرت خالق است تنها از«اللّه»مىدانستند،ولى با اين حال به هنگام عبادت در برابر بتها به خاك مىافتادند.(ج ١٥٦/١١.)
[*]...لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً.اسراء٤/.
[**]خَلَقَ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ تَعٰالىٰ عَمّٰا يُشْرِكُونَ .نحل٣/.