شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٦٠ - قانتين (بقره٢٣٨/ )
شهادت به وحدانيت خدا نوعى اطاعت اوست.
آيۀ مورد بحث از يكى از شاخههاى توحيد كه«توحيد مالكيت»است سخن مىگويد، مىفرمايد:«تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند از آن او مىباشند(و چون همه از آن اويند)در برابر او خاضع و مطيعند»كُلٌّ لَهُ قٰانِتُونَروم٢٦/.
روشن است كه منظور از مالكيت و همچنين مطيع بودن،مالكيت و مطيع بودن تكوينى است،يعنى از نظر قوانين آفرينش زمام امر همه در دست اوست و همه خواهناخواه تسليم قوانين او در جهان تكوينند،حتى گردنكشان ياغى و گنهكاران قانونشكن نيز مجبورند سر بر فرمان قوانين تكوين خدا بگذارند.
دليل اين مالكيت،همان خالقيت و ربوبيت اوست:كسى كه در آغاز،موجودات را آفريده و تدبير آنها را برعهده دارد،مسلماً مالك اصلى نيز بايد او باشد،نه غير او.
و از آنجا كه همۀ موجودات جهان هستى در اين امر يكسانند روشن مىشود كه هيچ شريكى براى او در مالكيت وجود ندارد،حتى معبودهاى پندارى مشركان نيز مملوك مالكالملوكند و سر بر فرمان او دارند.(ج ٤٠٩/١٦-٤١٠.)
قانتين:(بقره٢٣٨/.)[*]
از مادّۀ«قنوت»هم به معنى خضوع در برابر پروردگار و هم به معنى مداومت در راه اطاعت و بندگى تفسير شده است(اطاعت توأم با خشوع و شكستگى در مقابل معبود).
جملۀ:قُوموا لِلّهِ قانِتين،طبق روايتى كه از امام صادق(ع)نقل شده است به هر دو معنى آمده،يعنى نماز را با خضوع و توجه به پروردگار بهجاآوريد و نيز از روى اطاعت بهپاخيزيد .
شأن نزول آيۀ مورد بحث از اين قرار است كه جمعى از منافقان،گرمى هوا را براى ايجاد تفرقه در صفوف مسلمين بهانه قرار داده بودند و در نماز جماعت شركت نمىكردند و
[*]حٰافِظُوا عَلَى الصَّلَوٰاتِ وَ الصَّلاٰةِ الْوُسْطىٰ وَ قُومُوا لِلّٰهِ قٰانِتِينَ .«در انجام همۀ نمازها(مخصوصا)نماز وسطى(نماز ظهر)كوشا باشيد و از روى خضوع و اطاعت،براى خدا بهپاخيزيد »بقره٢٣٨/.