شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٠٢ - قضب (عبس٢٨/ )
مسلمانان به حكم ناچارى براى مبارزه با دشمن انتخاب كرده بودند پايينتر و محل دشمن مرتفعتر بوده و اين يك امتياز براى دشمن محسوب مىشده است.(ج ١٨٧/٧.)
قضب
قضب:(عبس٢٨/.)[**]
بر وزن«جذب»در اصل به معنى سبزيهايى است كه آن را در نوبتهاى مختلف مىچينند و در آيۀ مورد بحث به معنى انواع سبزيهاى خوردنى است و ذكر آن به دنبال انگور(عِنَباً وَ قَضْباً)دليل بر اهميّت اين مادّۀ غذايى است كه در علم غذاشناسى، فوقالعاده روى آن تكيه مىشود.
گاه كلمۀ«قضب»به معنى«قطع كردن و چيدن»و واژۀ«قضيب»به معنى«شاخۀ درخت»آمده و«سيف قاضب»به معنى«شمشير قاطع»است.
از اين عباس نقل شده كه منظور از«قضب»در اين جا«رطب»است كه آن را از درخت مىچينند،ولى اين تفسير بسيار بعيد به نظر مىرسد،چرا كه در آيۀ بعد اشارۀ جداگانه به مسئله«رطب»شده است.
بعضى نيز احتمال دادهاند كه«قضب»به معنى ميوههاى بوتهاى باشد(مانند خيار و هندوانه و مانند آنها)و يا ريشههاى گياهى(مانند هويج و پياز و كلم)؛ولى بعيد نيست كه «قضب»در اين جا معنى گستردهاى داشته باشد كه هم سبزيهاى خوردنى را شامل شود و هم ميوههاى بوتهاى و هم ريشههاى غذايى را.
به هر حال اين آيه و آيات قبل و بعد از آن از انواع غذاهايى كه خدا در اختيار انسان و چهار پايان قرار داده سخن مىگويد تا به اين وسيله حسّ شكرگزارى انسان را برانگيزد و او را به شناخت منعم و معرفة اللّه دعوت كند.(ج ١٤٩/٢٦-١٥٠.)
[**]وَ عِنَباً وَ قَضْباً.«و انگور و سبزى بسيار»عبس٢٨/.