شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٩٨ - تَعَفُّف (بقره٢٧٣/ )
يافته و عفر كسى را به قوّت در خاك غلتانيدن است و به همين مناسبت به فرد قوى هيكل كه حريف خويش بر خاك افكند گفته شده است،مثلا گفته مىشود:اسدٌ عِفْر و عِفْريت، يعنى شير درشت اندام.و در قرآن اين كلمه در يك مورد و مفرد آمده است[*].(ج ٤٦٨/١٥.)
ع ف ف
يَسْتَعْفِف:(نور٣٣/.)[**]
از مادّۀ«عفاف»به معنى«پارسايى و پرهيزكارى»است.اين واژه در آيۀ مورد بحث براى كسانى به كار رفته كه با تمام تلاش و كوشش خود و ديگران وسيلۀ ازدواجشان فراهم نمىشود و خواهناخواه مجبورند مدتى را با محروميت بگذرانند،لذا قرآن دستور پارسايى را هرچند مشكل باشد به آنها داده،مىگويد:
«و آنها كه وسيلۀ ازدواج ندارند بايد عفت پيشه كنند...» نكند در اين مرحله بحرانى و در اين دوران آزمايش الهى تن به آلودگى دردهند و خود را معذور بشمرند كه هيچ عذرى پذيرفته نيست،بلكه بايد قدرت ايمان و شخصيت و تقوا را در چنين مرحلهاى آزمود.(ج ٤٥٩/١٤.)
تَعَفُّف:(بقره٢٧٣/.)[***]
از«عَفاف»به معنى«پاكدامنى و پرهيزكارى»است و«تَعَفُّف»به معنى«عفت داشتن و خوددارى كردن از حرام»است.در اين آيه،خداوند بهترين موارد انفاق را بيان مىكند و آن دربارۀ كسانى است كه داراى چند صفت باشند كه يكى از آن صفات دربارۀ كسى است كه
[*]فرهنگ لغات قرآن،ج ١٠٩/٢.
[**]وَ لْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لاٰ يَجِدُونَ نِكٰاحاً...نور٣٣/.
[***]...يَحْسَبُهُمُ الْجٰاهِلُ أَغْنِيٰاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ...بقره٢٧٣/.