شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٣٩ - اسْتَعْمَرَ (هود٦١/ )
علوم خود را به خاطر نخواهند داشت»(حتى نزديكترين افراد خانواده خود را نخواهند شناخت!).لذا در بعضى از روايات،افراد هفتادساله به عنوان اسير اللّٰه فِي الاَرض (اسيران خدا در زمين)ذكر شدهاند[١].(ج ٤٣٦/١٨.)
اعْتَمَرَ:(بقره١٥٨/.)[*]
كلمۀ«اعتمار»به معنى«ملاقات و زيارت»است و آن از«عمارة»به معنى«آبادى» گرفته شده،زيرا ملاقات و ديدار موجب آبادى است،بنابراين مىتوان گفت كه مادّۀ اصلى آن«عمره»است و عمره در اصل به معنى قسمتهاى اضافى است كه به ساختمان ملحق مىكنند و باعث تكامل آن مىشود،اما در اصطلاح شرع به اعمال مخصوصى گفته مىشود كه بر مراسم حج افزوده مىگردد(و گاهى نيز به طور جداگانه تحت نام«عمرۀ مفرده»انجام مىگيرد)البته عمره از جهات زيادى با حج شباهت دارد و تفاوت آن نيز كم نيست.
به هر حال كلمۀ«اعتمر»در آيۀ مورد بحث يعنى عمل عمره انجام داد.(ج ٥٣٩/١.)
اسْتَعْمَرَ:(هود٦١/.)[**]
واژۀ«استعمار»و«اعمار»در لغت عرب در اصل به معنى تفويض آبادى زمين به كسى است و طبيعى است كه لازمۀ آن اين است كه وسايل لازم را در اختيار او بگذارند؛اين چيزى است كه ارباب لغت مانند«راغب»در مفردات و بسيارى از مفسران در تفسير آيه مورد بحث گفتهاند.
[١]اين جمله در حديث نبوى(سفينه،مادّۀ عمر)آمده است،در حالى كه در بعضى ديگر از رواياتنود سال ذكر شده است.
[*]...فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا...«...بنابراين كسانى كه حج خانۀ خدا ويا عمره انجام مىدهند مانعى ندارد برآن دو(صفا و مروه)طواف كنند(سعى صفا و مروه انجام دهند)...»بقره١٥٨/.
[**]...هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيهٰا...«...اوست كه شما را از زمين آفريد و آبادى آنرا به شما واگذار نمود...»هود٦١/.