شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٢٢ - يَعْدُون (اعراف١٦٣/ )
بِمِثْلِ مَا اعْتَدىٰ عَلَيْكُمْ)بقره١٩٤/.
مقابله به مثل وظيفۀ هر فرد مسلمان است و به همهكس اجازه داده شده كه در مقابل ستمگر به پا خيزد و به همان اندازه كه به او تجاوز شده پاسخ گويد.
اين كار طبق قوانين آفرينش است،حتّى سلولهاى بدن در مقابل ميكربهاى مهاجم مىايستند و از تعدى و تجاوز آنها به كشور تن جلوگيرى مىكنند،نباتات هم از همين قانون طبيعى و تكوينى استفاده كرده و در برابر حوادث،در مقابل طوفانها و در برابر مهاجمهاى گوناگون استقامت به خرج مىدهند و هجوم حوادث را از بين مىبرند.
اسلام برخلاف مسيحيّت كنونى كه مىگويد:«اگر يك سيلى به گونۀ راستت زدند طرف ديگر را،خود تسليم كن و براى سيلى ديگر آماده ساز»چنين دستورى را نمىدهد، مىگويد به اندازهاى كه به تو تعدى كردهاند مقابله به مثل نما،و تسليم،يعنى مرگ،و مقاومت يعنى حيات،اين است منطق اسلام،البته اين سخن با مسئله عفو و گذشت از دوستان كه بحث جداگانهاى است منافاتى ندارد.(ج ٢٠/٢.)
يَعْدُون:(اعراف١٦٣/.)[*]
از مادّۀ«عَدو»به معنى«تجاوز و از حد گذشتن»است.اين آيه مربوط به جمعى از بنى اسرائيل است كه در ساحل يكى از درياها در بندرى به نام«ايله»زندگى مىكردند و از طرف خداوند به عنوان آزمايش دستورى به آنها داده شد و آن اين كه صيد ماهى را در روز شنبه تعطيل كنند،اما آنها با آن دستور مخالفت كردند و گرفتار مجازات دردناكى شدند.
اكنون،قرآن روى سخن را به پيامبر اسلام(ص)كرده و به او مىگويد كه از يهود معاصر خويش دربارۀ اين جمعيت سؤال كن«و به ياد آنها بياور زمانى را كه در روز شنبه از قانون پروردگار تجاوز مىكردند»إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِاعراف١٦٣/.
زيرا روز شنبه تعطيل آنها بود و وظيفه داشتند دست از كار و كسب و صيد ماهى بكشند و به مراسم عبادت بپردازند،امّا آنها اين دستور را زير پا گذاردند.(ج ٤١٨/٦-٤١٩.)
[*]...إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ ...اعراف١٦٣/.