شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٧٤ - نَقدِر (انبياء٨٧/ )
به هر حال،عظمت شب قدر به قدرى است كه مىگويد:«تو چه مىدانى شب قدر چيست؟»و بلا فاصله پس از اين آيه مىفرمايد:«شب قدر شبى است كه از هزار ماه بهتر است».
اين تعبير نشان مىدهد كه عظمت اين شب به قدرى است كه حتى پيغمبر اكرم(ص) با آن علم وسيع و گستردهاش قبل از نزول اين آيات به آن واقف نبود.
مىدانيم هزار ماه،بيش از هشتاد سال است،براستى چه شب با عظمتى است كه بهاندازۀ يكعمر طولانى پربركت ارزش دارد.
در بعضى از تفاسير آمده است كه پيغمبر اكرم(ص)فرمود:«يكى از بنى اسرائيل لباس جنگ بر تن كرده بود و هزار ماه از تن بيرون نياورد و پيوسته مشغول(يا آمادۀ)جهاد فى سبيل اللّه بود،اصحاب و ياران تعجب كردند و آرزو داشتند چنان فضيلت و افتخارى براى آنها فراهم شود،آيۀ فوق نازل گشت و بيان كرد كه:شب قدر از هزار ماه برتر است»[١].
در حديث ديگرى نيز آمده است كه پيغمبر اكرم(ص)از چهار نفر از بنى اسرائيل كه هشتاد سال عبادت خدا را بدون عصيان انجام داده بودند سخن به ميان آورد،اصحاب آرزو كردند كه اىكاش آنها هم چنين توفيق پيدا مىكردند،آيۀ فوق در اين زمينه نازل شد[٢].(در اين كه عدد هزار در اين جا براى«تعداد»است يا«تكثير»؟بعضى گفتهاند:براى تكثير است و ارزش شب قدر از هزاران ماه برتر مىباشد،ولى روايات نشان مىدهد كه عدد مزبور براى تعداد است و اصولا عدد هميشه براى تعداد است،مگر اين كه قرينۀ روشنى بر تكثير موجود باشد).(ج ١٨١/٢٧ تا ١٨٤.)
نَقدِر:(انبياء٨٧/.)[*]
از مادّۀ«قدر»و داراى معانى مختلفى است و در قبل گفتيم كه يكى از معانى«قدر»
١و٢)در المنثور،ج ٣٧١/٦.
[*]وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغٰاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ ...انبياء٨٧/.